Νέο βιβλίο για τον Γ.Ζαμπέτα

Βιογραφία σαν λαϊκό παραμύθι

Δημήτρης Ν. Μανιάτης


Συνθέτης μεγάλων επιτυχιών, σολίστας του μπουζουκιού, ερμηνευτής, showman. Ο Γιώργος Ζαμπέτας αποτελεί μια εμβληματική μορφή του μεταπολεμικού τραγουδιού και μια περίπτωση καλλιτέχνη που δειλά δειλά αρχίζει να αξιολογείται σε επίπεδο έρευνας και μάλιστα σ΄ ένα πεδίο- αυτό της λαϊκής μουσικής- πολύπαθο και σύνθετο (στο φόντο μιας χώρας που στερείται εθνικού αρχείου δισκογραφίας).

Η πρώτη βιογραφία για τον πολυδιάστατο καλλιτέχνη με το ογκώδες έργο και τη σκωπτική διάθεση υπήρξε άρτια.
Έγινε με την επιμέλεια της Ιωάννας Κλειάσιου (που ταυτόχρονα υπήρξε και μια απ΄ τις τελευταίες στιχουργούς που συνεργάστηκαν με τον Ζαμπέτα), η έκδοση (Εκδ. Ντέφι ) συνοδευόταν από πλήρη δισκογραφία, πλούσιο φωτογραφικό υλικό και ο άξονάς της ήταν η αφήγηση του ίδιου του δημιουργού σε πρώτο πρόσωπο.

Δώδεκα χρόνια μετά, τι καινούργιο έχει να καταθέσει μια νέα βιογραφία και μάλιστα σε τρίτο πρόσωπο; Το αδύναμο σημείο των βιογραφιών σε πρώτο πρόσωπο συνήθως, είναι η μονομερής παραδοχή των γεγονότων. Έτσι, αν για παράδειγμα ο Ζαμπέτας στο βιβλίο της Κλειάσιου ισχυρίζεται πως έπεσε «θύμα κλοπής» απ΄ τον Μίκη Θεοδωράκη και ο τελευταίος δανείστηκε τον σκοπό τού «Στρώσε το στρώμα σου» για να γράψει στη συνέχεια τον θρυλικό «Ζορμπά», το καινοφανές στοιχείο για την υπό έκδοση βιογραφία του απ΄ τον κ. Παπασπήλιο (που δεν είναι άπειρος στη μελέτη του πεδίου, αφού έχει συγγράψει σειρά βιβλίων) θα ήταν η διασταύρωση ή μη των ισχυρισμών του συνθέτη. Πράγμα το οποίο δεν γίνεται. Πολύ περισσότερο, ο λαϊκός τρόπος γραψίματος (η βιογραφία «Μάλιστα κύριε… Ζαμπέτα» διαβάζεται σαν παραμύθι, χωρίς να σημαίνει πως περιέχει ψευδή στοιχεία) δεν ενισχύεται από πολυεπίπεδη έρευνα, απλά δομείται πάνω στις μαρτυρίες συνεργατών του Ζαμπέτα (αν και λείπει ένας εκ των βασικών- δηλαδή ο σολίστας Στέλιος Ζαφειρίου). Επίσης, το βάρος δίνεται σε δευτερεύοντα γεγονότα της πορείας του Ζαμπέτα (όπως για παράδειγμα η συνεργασία του με τον Κώστα Βενετσάνο) και όχι σε βαθύτερη μελέτη του τρόπου παιξίματός του, της ευχέρειας στο γράψιμο, της συμβολής του στην ανάδειξη μεγάλων τραγουδιστών, στη συνεργασία του με δεκάδες στιχουργούς, στην πρωτοπόρα ικανότητά του ως συνθέτη- μαέστρου και showman (μόνο ο τραγουδιστής Χρηστάκης προηγήθηκε σε αυτόν τον τομέα με σάτιρα και σόου).
Παρ΄ όλα αυτά, η νέα βιογραφία κερδίζει με τη γλαφυρή παράθεση των βασικών κρίκων του περιπετειώδους βίου του καλλιτέχνη, που ελπίζουμε να ερεθίσει τους νεοεισερχόμενους στον σύνθετο και μαγευτικό κόσμο του μεταπολεμικού μας λαϊκού τραγουδιού.


Σάββατο, 28 Νοεμβρίου 2009
Βιβλιοδρόμιο- ΤΑ ΝΕΑ

Ωωωωω !!! Πολλά μπράβο πήρε το ποστάκι…

Ενθουσιασμός για αυτό το βιβλίο με τις… “άγνωστες πτυχές” του Ζαμπέτα;;;!!!
Μου κάνει φοβερή εντύπωση, που στην αναζήτηση στο νετ, δεν βρέθηκε κάποιο άλλο μέσο (εκτός την Εσπρέσσο, τα Γκόσιπ και το συγκρότημα Λαμπράκη -και δυστυχώς το φόρουμ αυτό, που το θεωρώ και “δικό” μου) να προβάλουν μιαν αναξιοπρεπή και άθλια έκδοση.
Μάλλον, ούτε εσείς, ούτε ο κ. δημοσιογράφος και πόσο μάλλον το μέλος Αντώνης που το παρουσίασε άψογα, έχετε πάρει είδηση περί τίνος πρόκειται… και λέτε “μπράβο” χωρίς γνώση…

Σας ενημερώνω, πως ο εν λόγω “κύριος” έχει αντιγράψει πιστά, μα προκλητικά και αναιδέστατα ολόιδια, όλη την εργασία μου και έρευνα που έκανα, αφιερώνοντας 7 χρόνια από την προσωπική μου ζωή και καλοπέραση.
Βεβαίως, ως μη γνώστης τού θέματος, προχειρολόγος και άσχετος, μόλις σε κάτι πάει να αυτοσχεδιάσει (σε ελάχιστα σημεία βέβαια…γιατί βασικά κάνει μόνο κόπι-πέιστ) πέφτει σε απίστευτες λούμπες !!!

[i][Δεν έχω να πω κάτι άλλο, γιατί κωλύομαι από τους δικηγόρους μου…]

[/i]
[i]+++++++++++++++

Επειδή δεν μου δίνεται εμένα η δυνατότητα εισαγωγής tags, βάζω εδώ μόνη μου “τις λέξεις αναζήτησης”
[/i]
“βιβλίο Ζαμπέτα, Ζαμπέτας, βιογραφία, Κλειάσιου, Παπασπήλιος”

Ιωάννα καλησπέρα,

θέλω να σου πω την γνώμη μου, ως αναγνώστης της υπέροχης δουλειάς σου αλλά και ως μέλος του forum, σε ότι αφορά το σχόλιο του Αντώνη.

Με ενδιαφέρει να διαβάζω τις “original” βιογραφίες και μέσα από αυτές να διασταυρώνω μόνος μου στοιχεία για να “ανακαλύψω” κάτι παραπάνω…αν και σπάνια το κάνω γιατί δεν είμαι περίεργος να μάθω άγνωστες πτυχές των ανθρώπων.
Στο κάτω είναι άγνωστες γιατί έτσι ήθελαν να τις κρατήσουν οι ίδιοι και πολλές φορές κάποιοι πέφτουν στο παράπτωμα του κουτσομπολιού και χάνουν την ουσία.
π.χ.στην περίπτωση του Ζαμπέτα μου φτάνουν όσα ήθελε να πει ο ίδιος και μου φτάνει το ότι ακούω πολλά τραγούδια του και “κάτι με πιάνει”…δεν με νοιάζει τι έκανε, τι δεν έκανε, πως έπινε τον καφέ του κλπ.

Νομίζω λοιπόν ότι ο Αντώνης λέει, πολύ κομψά ίσως, ότι το βιβλίο ασχολείται με “μαρτυρίες” και προσπαθεί να επιβεβαιώσει ή να αναιρέσει κάποια πράγματα.

Ε ΚΑΙ?..απαντάω εγώ ως υποψήφιος αναγνώστης(λέμε τώρα)…
…αν το αγοράσω λοιπόν, ξέρω πολύ καλά ότι αγοράζω την άποψη ενός ανθρώπου και ίσως την σωστή καταγραφή της γνώμης κάποιων ανθρώπων γύρω του που μπορεί όμως να τον αγαπούσαν, να τον φθονούσαν ή να είχαν κάποια άλλη εμπάθεια, ή να είχαν τις καλύτερες προθέσεις αλλά και μεγάλη δίψα για να γραφτεί η γνώμη τους σε κάποιο βιβλίο:089:.
ΑΡΑ ΞΕΡΩ ΤΙ ΘΑ ΑΓΟΡΑΣΩ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΝΑ ΜΟΥ ΤΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΟΥΝ!:080:

Για το αν έχει αντιγράψει το βιβλίο σου, εμπιστεύομαι την γνώμη σου και δεν θα μάθω ποτέ προσωπικά γιατί δεν πρόκειται να πάρω το βιβλίο του και να κάτσω να κάνω συγκρίσεις.

Πάντως η αλήθεια Ιωάννα πιστεύω ότι μαθαίνεται πάντα, όσα βιβλία και να βγουν και όσοι επίδοξοι ειδήμονες να φιλοσοφήσουν.
Έχω την τύχη να κάνω που και που μαθήματα μπουζουκιού με τον Θόδωρο Μακρυδάκη(τον γιο του Στέλιου) και ρώτησα και έμαθα…και όποιος θέλει να μάθει την αλήθεια για μερικά θέματα ξέρει που να ρωτήσει.

Σέβομαι το γεγονός ότι ίσως δεν έχεις την ψυχραιμία να το δεις έτσι, και γι’αυτό σου έγραψα την γνώμη μου, ως ένας αναγνώστης του βιβλίου σου και αναγνώστης του μηνύματος του Αντώνη.

Νά’σαι καλά!

Πρόκειται για αυτούσια κριτική-παρουσίαση του βιβλίου από ΤΑ ΝΕΑ του Δ.Ν.Μανιάτη.
Χωρίς δική μου παρέμβαση ή σχόλιο, πλην της υπογράμμισης (που προφανώς δεν προσέξατε
αν και ήταν το “κλειδί” κατά την άποψη μου).

Βλπ.

Αντώνη τώρα που ξαναδιάβασα το σχόλιό μου…συνηδειτοποίησα ότι οι φράσεις μου
“ο Αντώνης λέει” και “το σχόλιο του Αντώνη”…είναι εντελώς λάθος και δεν έγιναν επίτηδες.

Με συγχωρείς αν σε έκανα να αισθανθείς άβολα. Το “μπράβο” μου για την ανάρτηση του άρθρου ισχύει φυσικά, για τον λόγο ότι είμαι υπέρ της ενημέρωσης και ιδιαίτερα όταν πρόκειται για νέα βιβλία…είτε συμφωνώ με τον σκοπό τους και το περιεχόμενο τους, είτε όχι.:088:

Νομίζω πως πρόκειται για μια ενημέρωση μιας νέας έκδοσης που αφορά τα μέλη του φόρουμ. Το αν θέλει κάποιος να το αγοράσει είναι δικό του θέμα.
Δεν υπάρχει, εχω την εντύπωση, θέμα διαφήμησης. Άλλωστε κι εγώ πολλές φορές ενημερώνω και ενημερώνομαι για νέες εκδόσεις σε παρόμοια θέματα.
Ιωάννα, εφόσον ισχύουν αυτά που λες σωστά είσαι “πυρ και μανία” με την κυκλοφορία αυτή. Το βιβλίο σου για τον Ζαμπέτα είναι από τα καλύτερα του είδους… (Μην κακολογείς τα μέλη -κι εμένα μαζί- που είπαμε μπράβο στον Αντώνη για την ενημέρωση αυτής της κυκλοφορίας)
Αντώνη καλά έκανες και μας ενημέρωσες για την νέα κυκλοφορία.
Όσοι ασχολούμαστε συστηματικά με την βιβλιογραφία του Ρεμπέτικου και του Λαϊκού τραγουδιού μπορούμε να ξεχωρίζουμε την ποιότητα μιας κυκλοφορίας.

οταν οικειοποιησαι δουλεια τριτου,οφειλεις να ζητησεις αδεια!οπως επισης, αφου την παρεις, να δηλωσεις τις πηγες σου.
ιωαννα δεν εχω λογο να αμφισβητησω την αληθεια σου,
μη το αφησεις να περασει…
απο την αλλη δικιο εχουμε κι εμεις που χαιρομαστε με καθε τι!καινουργιο που μας αφορα.αν δεν ειναι ΄΄καινουργιο΄΄ή μεγαλο μερος του παρθηκε ετοιμο,δεν μπορουμε να το ξερουμε.θεωρω σωστη την ενημερωση απο την ιωαννα.

Βρισκω αφορμη εδω, ισως καταχρηστικα, να απευθυνθω στην Ιωαννα Κλειασιου και να της πω οτι εχω διαβασει αρκετες βιογραφιες αλλα ο τροπος γραφης της ειναι μοναδικος και με κανει να διαβαζω το βιβλιο ξανα και ξανα. Επισης να πω οτι γινεται απολυτως σαφες το ποσο επιπονο ηταν να ταξινομηθουν και να παρουν αυτη τη μορφη οι αφηγησεις του Γιωργου Ζαμπετα. Με την ευκαιρια λοιπον ΕΥΓΕ Ιωαννα.

Le deuxième point est absolument valable. Nous indiquons la source et précisons si nous nous sommes contentés d’y puiser des informations ou si nous la citons intégralement. Toujours et sans conditions.

Mais qu’en est-il du premier point ? Je pense que tout ce que quelqu’un publie peut être utilisé par n’importe qui (à condition, comme nous l’avons dit plus haut, de respecter la condition susmentionnée). S’il fallait obtenir une autorisation au préalable, qu’adviendrait-il des vieux livres dont les auteurs sont morts ?

J’ai certes déjà vu cela se faire — je veux dire, demander une autorisation —, mais je pense qu’il s’agit davantage d’une question de politesse que d’une obligation. Si je me trompe, corrigez-moi.

Jusqu’à l’extinction des droits (je crois qu’elle intervient après 75 ans), il faudrait demander l’autorisation aux héritiers. Ensuite, n’importe quel éditeur « malin » publie par exemple « Les chants populaires de Níkos Polítis » (exactement comme ça !), tu le poursuis en justice et le tribunal lui donne raison.

Non, je ne pense pas que nous parlions du même cas.

J’ai l’impression que si, par exemple, Ioanna Kleiassiou ou Dimitris Maniatis publient un livre contenant des éléments qui intéressent mes recherches pour l’un de mes livres, je peux les utiliser sans leur demander et que ma seule obligation est de le signaler clairement, conformément aux usages reconnus.

Sinon, pourquoi publierait-on son travail, s’il ne peut pas être utilisé par d’autres ? Les connaissances se construisent sur celles qui existent déjà.

(Évidemment, c’est autre chose si j’écris un livre qui ne contient que des éléments et/ou des copier-coller textuels tirés d’un seul autre livre…)

Mais ils ont été publiés tels quels, mon cher Périclès ! Lis attentivement le message n° 2 !

Salut @nikos_politis avec ton clarinette !

Le plus drôle, bien sûr, c’est que le ΝΓΠ n’a jamais — je répète : jamais — de toute sa vie entendu consciemment et de sa propre initiative un chant traditionnel être chanté (et non par hasard, par exemple en passant devant un lieu de divertissement). Qui plus est, Sourís, commentant une certaine « soirée » où, à un moment donné, l’ambiance s’était échauffée et où des dames avaient commencé à danser un kalamatianós, en chantant elles-mêmes, bien entendu, faute d’instruments de musique, Maria N. Politou (son épouse) menant la danse, fit remarquer : « Le ΝΓΠ, s’étant retiré très tôt avec quelques amis dans une petite pièce voisine, se mit à jouer aux cartes, tandis que dans la salle principale, “au tablier de Maria, des gaillards se faisaient massacrer”. »

Lors de ses enquêtes de terrain, on ne lui chantait évidemment pas ces textes ? Il se peut que quelqu’un lui ait un jour récité une chanson, et je veux bien supposer que lui-même ait parfois dit à un informateur : « Dis-moi la suite en la récitant », mais j’imagine qu’en règle générale, il les entendait chantées.

@pepe nous sortons certes un peu du sujet ici, mais je me suis souvenu d’une phrase d’Alki Kyriakidou-Nestoros, qui qualifiait les Grands Pères du folklore grec de « scientifiques en fauteuil » (« anthropologues de salon »). Par cette expression, elle désigne les premiers chercheurs universitaires, qui comptaient dans une large mesure sur les instituteurs locaux pour leur fournir des informations sur les « mœurs et coutumes du peuple rural ». Réa Kakamboura a écrit un bel article sur le sujet, dans lequel elle reconnaît l’important travail accompli par ces informateurs amateurs dans la constitution du folklore grec.

Quelles enquêtes de terrain, mon cher Périclès… Je le répète : jamais, au grand jamais, le NGP n’a relevé de chanson populaire en l’écoutant être chantée. Comme le souligne fort justement Eva Broman, depuis son poste au ministère de l’Éducation, le NGP incitait, par des circulaires et autres initiatives de ce genre, les instituteurs de tout le pays à relever des chansons et à les envoyer « par la voie administrative » au ministère, et veillait « à la suite des opérations »…

1 « J'aime »

Eva, je tomberai de ma chaise (je parle presque au sens propre !) si tu me confirmes que, comme tu étais ma camarade de classe, tu avais suivi les cours d’Alki, rue Sina, il y a quelques décennies !

2 « J'aime »