Γιαμο ή Υιαμο ή κάτι τέτοιο

[system]

Από "Μνήμες-η Μουσική Σκηνή του Σμυρναίικου Τραγουδιού 1907-1939 (cd2)
Προσπαθώ να βγάλω τους στίχους (δε βάζω μυαλό) γιατί οι μεταγράψαντες τους στίχους τους έχουν κάνει μαντάρα.

Μήπως έχει δώσει κανείς σημασία στο εξαίρετο αυτό τραγούδι της Ρόζας; Αν έχει κανείς βγάλει τους στίχους (στο cooledit ίσως) θα είμαι ευγνώμων.

ΥΙΑΜΟ

Αθήνα, 28 ή 29 Δεκεμβρίου 1934
Τραγούδι, ζίλια: Ρόζα Εσκενάζυ,
κεμεντζές: Λάμπρος Λιονταρίδης,
ούτι: Αγάπιος Τομπούλης
Σύνθεση: Ρόζα Εσκενάζυ
Μακάμ: Ουσάκ, τσιφτετέλι

Ερωτικό τραγούδι, στο οποίο ο ερωτευμένος υπόσχεται στην αραπίνα αγαπημένη του πως θα ταξιδέψουν μαζί στην Αθήνα και την Αίγυπτο. Η μελωδία του πρώτου μέρους μοιάζει με το τραγούδι «Θα σπάσω κούπες» που περιλαμβάνεται στον πρώτο δίσκο της συλλογής με τίτλο «Τσιφτετέλλη». Εξωτική φαντασίωση που συναντιέται συχνά σε Ελληνικά τραγούδια.

-Ααααχ Τομπούλη μου, μ’ έκαψες με το ούτι σου.
(Η Ρόζα απευθύνεται στον Αγάπιο Τομπούλη)

ʼλι, γιάμο, γιάμο, γιάμο για αϊνί, αχ γιάμο
ʼντε, γιάμο, γιάμο, γιάμο ζαλάνε λέις γιάμο
Έλα, γιάμο, γιάμο, γιάμο
Αραπίνα θα πεθάνω

Έλα, έλα βρε τσαχπίνα
Θα περνάς με μένα φίνα

Αραπίνα σκλάβος θα ‘μαι
Και στην Αίγυπτο θα πάμε
Πάμε φουργκιά Αλισκαντρίγια(από το έντυπο)
Με μαχμούρικες (???)(αυτό ακούω εγώ, το παρακάτω;)
Για χαμπίμπι αχ Μαρία

(δεν το βγάζω)

(επίσης κι εδώ έχω συσκολία)

ʼντε γιάμο, γιάμο, γιάμο

-Αααχ Γειά σου Λάμπρο μου!
Αμάν γιάλα
Ω, ω, ω, ω γιάλα, γιάλα, γιαΐνι
Αμάν γιασίντι

[pepe]

15 χρόνια μετά, η ως άνω παράδοξη μεταγραφή αποδεικνύεται περίπου ολόσωστη. Προφανέστατα, ένα μέρος των στίχων είναι σε ξένη γλώσσα. Βάσει νοήματος (Αραπίνα, Αίγυπτος, Σκεντερία) θα πρέπει να είναι αραβικά, αλλά μήπως αντ’ αυτού είναι ισπανοεβραίικα;

Το τραγούδι υπάρχει εδώ στο ΥΤ και εδώ στο σιλαμπς. Παραθέτω τους στίχους όπως τους δίνει ο ανεβάστορας του ΥΤ:

Άντε, γιάμο, γιάμο,γιάμο,για αϊνί, αχ γιάμο
Άντε, γιάμο, γιάμο,γιάμο,ζαλάνες λέις γιάμο

Έλα, γιάμο, γιάμο, γιάμο
Αραπίνα θα πεθάνω

Έλα έλα βρε τσαχπίνα
θα περνάμε μέσα φίνα (1)

Αραπίνα σκλάβος θα’μαι
και στην Αίγυπτο θα πάμε

Θα μας πουν και σκεντερία (2)
Για χαμπίμπι αχ Μαρία (3)

Άντε γιάμο, γιάμο, γιάμο

(1): Λάθος, εδώ είναι πιο σωστή η καταγραφή του άγνωστου παλιού φορουμίτη: θα περνάς μ’ εμένα φίνα.
(2): Σκεντερία είναι η Αλεξάνδρεια, αλλά η φράση «θα μας πουν και Σκεντερία» δε βγάζει νόημα, παρόλο που κι εγώ το ίδιο ακούω. Πάντως λογικά πιστεύω ότι η φράση πρέπει να αποτελείται από δύο τοπωνύμια της Αιγύπτου, τύπου ξερωγώ «Κάιρο και Σκεντερία».
(3) Εδώ ακολουθεί το μέρος που ο φορουμίτης λέει «δεν το βγάζω». Ούτε ο ανεβάστορας προφανώς το βγάζει. Ούτε εγώ, αλλά ελληνικά δεν είναι.

[nikos_politis (Νίκος Πολίτης)]

@pepe

ξερωγώ «Κάιρο και Σκεντερία».

Μάλλον “Νταμανχούρ και Σκεντερία” πρέπει να λέει, πράγματι τοπωνύμιο, μάλλον προάστειο, δίπλα στην Αλεξάνδρεια.

[elenh (Ελένη)]

Με την ευκαιρία που το ξαναβλέπουμε:

Άντε, γιο άμο, γιο άμο, γιο άμο, για αϊνί, αχ γιο άμο
Άντε, γιο άμο, γιο άμο, γιο άμο, για λέιλι, γιο άμο

Έλα, γιο άμο, γιο άμο, γιο άμο
αραπίνα, θα πεθάνω

Έλα έλα, βρε τσαχπίνα
θα περνάς με μένα φίνα.

Αραπίνα, σκλάβος θα’ μαι
και στην Αίγυπτο θα πάμε

Νταμανχούρ και Σκεντερία
Για χαμπίμπι, ???

Άντε γιο άμο, γιο άμο, γιο άμο.

[Από αραβικό παραδοσιακό τραγούδι επηρεασμένο, έτσι στα αραβικά:
Yo amo =αγαπώ
Ya ayni = ω, μάτια μου
Ya leil / leili = ω, νύχτα / νύχτες μου
Υα Habibi = αγάπη μου
Νταμανχούρ (μπράβο, Νίκο!!!) πόλη της Αιγύπτου, ΒΔ του Καΐρου

Λέγεται πως αυτό το “για λέιλι/ γιαλελέλι” ή όπως αλλιώς δεν έχει κάποια κυριολεκτική σημασία, αλλά συνηθίζεται, είναι μια ευκαιρία να δείξει ο τραγουδιστής τη φωνητική του δεινότητα.].

[pepe]

@pepe

θα πρέπει να είναι αραβικά, αλλά μήπως αντ’ αυτού είναι ισπανοεβραίικα;

@elenh

Yo amo =αγαπώ

Αυτό σίγουρα είναι ισπανικό. Η συμπροφορά «γιο άμο» > «γιάμο» θα μπορούσε να είναι της ισπανοεβραίικης διαλέκτου.

[fotis_anikanopoihtos (Φώτης Χατζίδης)]

@system

Σύνθεση: Ρόζα Εσκενάζυ

Ο δίσκος 78 στροφών δεν δίνει ως συνθέτρια την Ρόζα παρά μόνο ως τραγουδίστρια. Κανείς από τους συντελεστές -Ρόζα-Τομπούλης-Λεονταρίδης- δεν υπογράφει την σύνθεση.

[Kanonaki]

I’ll clear up your questions for you then!

Because it is almost impossible for many people to read Arabic, I’ll write them in Greek (those that are in Greek) and the rest both in Arabic and in Latin characters to make them easier to translate into Greek.

The words are not all that complicated, but imagine that the overwhelming majority of the oldest songs were recorded on a gramophone, under different recording conditions; people understood Turkish, Arabic and other languages, of course, and the recordings did not have the fidelity of today’s media.

So, here we go…

يامو

هيدي يامو،يامو،يامو Haydi Yamo , yamo , yamo (come on, my dear) *note: this does not refer to his mother, but is an expression of passion and admiration, as it is today.

يا قلبي ،آه ياموYa elbi, ah yamo (my heart, oh my dear)

هيدي يامو،يامو،يامو Haydi yamo , yamo , yamo (come on, my dear ×3)

يلا يا بلاش، يامو Yalla ya balash yamo (come on, it’s free)* An expression used by street vendors to attract the interest of potential customers. In our case, it is flirting and courting, directed at the girl. It sounds like “kalampilés” in Roza’s version.

Come on (although it could be أنا Ana (meaning “me”; it’s just that the vowel is sometimes pronounced somewhere between an a and an e in Arabic) yamo , yamo , yamo (I’ll leave them out in Arabic this time),

Arab girl, I’ll die.

‘Come on, come on, you little minx, حبيتك بالصيف،هَيَّا بِنَا habeytak bissayf hayya bina or yalla bina (I fell in love with you in the summer, come on, let’s go) *although hayya bina is a more formal expression, unlike yalla bina, which is colloquial Egyptian, since the song refers to Egypt.

Arab girl, I’ll be your slave, and we’ll go to Egypt.

They’ll even tell us إسكندرية Iskandareyya (Alexandria)

يا حبيب، اخبارك ايه؟ Ya habibi ekhbar eiah ? (My darling, or my friend, how are you? Or, what’s up, what’s new?)

أما بحبك، أما بحبك Ama behabek , ama behabek (How much I love you, how much I love you)

أما بحبك Ama behabek (How much I love you)

يا قلبي ،آه يامو Ya elbi, ah yamo (My heart, oh my dear)

The remaining expressions are exhortative and encouraging, and are found throughout the East, such as yalla (hence the beloved song “Aman da yalla”) يا الله, which means “Oh my God”, but is used to mean “come on”, “get moving”, or “let’s go”.

Other such expressions are يا سيدي ya sidi (my sir), يا روحي ya rouhi (my soul) and یا عيني ya aayni (my eyes).

Enjoy the decoding and rendition from now on, dear friends!!!