"Αμανές" και "μανές"

μανέδες

(Νίκος Πολίτης) #181

Ναι, σωστά. Με μπέρδεψε το «αγνότατα», που πάντα το συνδέω με τα δημοτικά, ενώ ο Σακελλαρίδης το συνέδεσε με δύο αγνότατους Έλληνες συνθέτες, που όμως δεν φρόντισαν να αποκτήσουν (όπως εκείνος) ανοσία έναντι του αμανέ ή της Τουρκικής γλώσσας. Τώρα, πόση σχέση έχει ο Γεροδήμος με αμανέ, αυτό είναι άλλο….

Ο Φώτης, πάντως, το παρατηρεί πολύ σωστά: το ΄βλεπε να ΄ρχεται ο Σακελλαρίδης, και ήρθε.


(Φώτης Χατζίδης) #182

Στα τέλη Νοεμβρίου 1937 και στις αρχές Δεκεμβρίου στο σύνολο των εφημερίδων της εποχής, δημοσιεύεται για πρώτη φορά η εγκύκλιος του Υφυπουργείου Τύπου και Τουρισμού με την οποία απαγορεύονταν όσα άσματα έθιγαν την θρησκεία και την κοινωνική ευπρέπεια. Σε αυτά συγκαταλέγονταν και τα αναχρονιστικά άσματα, δηλαδή οι αμανέδες.

Ταυτόχρονα στην ίδια εγκύκλιο, γίνονταν λόγος για την σύσταση της υπηρεσίας ελέγχου της μουσικής. Ήταν η λεγόμενη Επιτροπή Λογοκρισίας.

Όπως αποδείξαμε στο sealabs (δες εδώ http://rebetiko.sealabs.net/viewtopic.php?f=81&t=5142&hilit=QUIZ) η επιτροπή για την λογοκρισία των στίχων και της μουσικής, έπιασε δουλειά τον Σεπτέμβριο του 1937, και όχι τον Νοέμβριο/Δεκέμβριο όταν δημοσιεύεται η συγκεκριμένη εγκύκλιος. Αυτό εξάλλου σημειώνει και η Ελληνική Columbia στο γράμμα των αδερφών Λαμπρόπουλοι τον Σεπτέμβριο του 1937 προς την μητρική με έδρα το Λονδίνο, όταν αναφέρουν ότι δεν μπορούν να γραμμοφωνήσουν τραγούδια γιατί δεν το επιτρέπει η νεοσυσταθείσα επιτροπή λογοκρισίας.

ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΝΤΑΙ
ΟΙ ΑΜΑΝΕΔΕΣ ΚΑΙ ΑΙ ΑΣΕΜΝΑΙ
ΠΛΑΚΕΣ ΓΡΑΜΜΟΦΩΝΟΥ

[i][b]Δι΄εγκυκλίου του κ.υφυπουργού Τύπου και Τουρισμού προς τας αστυνομικάς αρχάς του Κράτους, καθίσταται γνωστόν, ότι απαγορεύεται η εις δημόσιους χώρους χρησιμοποίησις πλακών γραμμοφώνου περιεχουσών άσεμνα άσματα ή φράσις θιγούσας την θρησκείαν ή αντικειμένας εις την κοινήν ευπρέπειαν, ως και αναχρονιστικά άσματα (αμανέδες).

Εκ παραλλήλου απηγορεύθη η κατασκευή και η πώλησις νέων τοιούτων πλακών γραμμοφώνου άνευ προηγουμένης εγκρίσεως της αρμοδίας υπηρεσίας ελέγχου του υφυπουργείου Τύπου. [/b][/i](αρχείο 1)[i][b].

[/b][/i]Στο πνεύμα αυτό της απαγόρευσης, ο πολυτάλαντος Κωστής Μπέζος, με μία από τις πολλές ιδιότητες του αυτή του Σκιτσογράφου, δημοσιεύει στην εφημερίδα “ΠΡΩΪΑ” στις 3/12/1937 και στις 7/12/1937 δύο σκίτσα του που αφορούν την απαγόρευση του αμανέ. (αρχεία 2-3).

Η οριστική απαγόρευση του αμανέ θα συντελεστεί με τον αναγκαστικό νόμο του 1619/1939 και ειδικά με το άρθρο 21 τον οποίο μπορείτε να διαβάσετε εδώ
http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfVi … fF0L9UXW1S (φύλλο 7).

Το πρώτο τραγούδι που πέρασε την επιτροπή λογοκρισίας και στην ετικέτα του δίσκου έφερε τον αρθμό αδείας ένα (1) ήταν το “Τι μου΄κανες δεν τα ξεχνώ” του Κώστα Σκαρβέλη με τους Ρούκουνα-Κάβουρα στα φωνητικά (αρχείο 4).


(Ελένη) #183

Άλλη μια αναφορά γεμάτη εμπάθεια στο “κλασικόν γνωστόν έγχορδον όργανον των φυλακών”… και στον αμανέ.

Από τη συζήτηση νομοσχεδίου περί φυλακών, σε συνεδρίαση της 28ης Οκτωβρίου 1911 του Ελληνικού κοινοβουλίου:

-Ευαγ. Γεωργιάδης «…φαντασθήτε ότι ο κατάδικος ο εις εικοσαετή δεσμά πρόσκαιρα, κατάδικος, το βρωμερότερον υποκείμενον, θα έχει πάσαν ελευθερίαν, πάσαν άνεσιν και το δικαίωμα ίσως να έχει την μουσικήν του, διότι υποθέτω ότι η μουσική ως εξευγενίζουσα τα ήθη δεν θα απαγορευθή και συλλογίζομαι αυτόν με το κλασικόν γνωστόν έγχορδον όργανον των φυλακών, και τον αμανέν από τον
χασισομένον του λάρυγγα να τραγωδή διερχόμενος τερπνάς ώρας…»

[Αι αγορεύσεις του Ελληνικού κοινοβουλίου 1909-1956, περίοδος Βʼ, τόμος Βʼ, εκδ. Εθνικού Κήρυκος, 1957, σ.σ.199,200]


#184

O Σακελλαρίδης ήταν συνθέτης οπερέττας, δεν νομίζω να τον ένοιαζε η δισκογραφία η οποία καλά καλά δεν είχε αρχίσει στην Ελλάδα, αλλά οι επιλογές νυχτερινής διασκέδασης του κοινού. Μάλλον τα σαντουροβιόλια έγιναν της μόδας 1-2 χρόνια μετά τον ερχομό τον προσφύγων, εκτοπίζοντας την οπερέττα που με τους απάχηδες των Αθηνών είχε γίνει αποδεκτή από όλα τα κοινωνικά στρώματα.


(Φώτης Χατζίδης) #185

Ο Θεόφραστος Σακελλαρίδης με την πένα του Κωστή Μπέζου το 1930.


(Φώτης Χατζίδης) #188

Ο αριθμός αδείας νο. 1 πάνω από τον αριθμό κυκλοφορίας GA-7062


(Φώτης Χατζίδης) #189