Λύρα στη Σύμη - Δωδεκάνησα

Γέμισε ο τόπος λύρες…

Για δείτε αυτό το βίντεο: παίζει, λέει, λύρα Σύμης (sic) ο Βασίλης Γαλανός. Ξέρει κανείς τίποτε σχετικό;

Εγώ το μόνο που ήξερα ήταν ότι έναν λυράρη Συμιακό, φερόμενο ως τον τελευταίο, τον συνάντησε κάποιος ερευνητής τέλη δεκαετίας ‘90 αλλά δεν κατάφερε να τον καταγράψει. Νομίζω ότι ο ερευνητής λεγόταν Εμπειρίκος. Την ιστορία αυτή την έχει γράψει στο φυλλάδιο του δίσκου "Και στης Ροδιάς τ’ αέρι (τραγούδια από τα Δωδεκάνησα)".

Ο γρατζουνιστός και ουδόλως έντεχνος ήχος της λύρας στο βίντεο παραπέμπει πιθανώς σε γνήσιο λαϊκό οργανοπαίχτη, κι όχι κάποιον αναβιωτή που να παίζει κρητική ή έστω κασοκαρπάθικη λύρα. Εξίσου και το γεγονός ότι δεν έχουν κουρδίσει στο διαπασών.

Προς το παρόν δεν μπορώ να βγάλω το κούρδισμα, τη θέση (η κλίμακα του κομματιού είναι τέτοια ώστε επιτρέπει τουλάχιστον δύο επιλογές) και αν είναι 3χ ή 4χ, αλλά με λίγη υπομονή βγαίνει. Αυτό που βγάζω με σχετική βεβαιότητα είναι ότι δεν έχει κουδουνάκια (όπως και στη Λέρο και την Κω, αντίθετα από Κάσο-Κάρπαθο-Χάλκη-Ρόδο, παλιά Κάλυμνο, και νομίζω και Πάτμο, όπου έχουν κουδουνάκια).

Υ.Γ. Δεν ξέρω αν έχει να λέει, αλλά ο ίδιος ανεβάστορας έχει ένα βίντεο από την Κάλυμνο μ’ έναν τσαμπουνιέρη που είναι αρκετές δεκαετίες μακαρίτης και δεν υπάρχει σε κανέναν δίσκο, άρα είναι αρχειακή ηχογράφηση.

Πολύ ενδιαφέρον

Το κούρδισμα εγώ το κάνω βιολιτζίδικο, πέμπτες ρε-λα-μι αλλα με επιφύλαξη.

όσο το ακούω θυμάμαι την κουβέντα βιολιών με χροιά λύρας…αν δεν μου λεγες οτι είναι λύρα, θα έλεγα οτι είναι βιολί…

Ο συγκεκριμένος έκρυψε όλα τα βίντεο του.

Σχετικά με τη λύρα στη Σύμη, τον Αύγουστο έκανε μια έκδοση ο Γιάννης Μεγαλούδης με τη σχολή Τέττιξ , ένας δίσκος με όνομα"Εν τη νήσω Σύμη" και αναφέρουν ότι μέσα παίζει και λύρα.

Δε ξέρω τι και πως, πάντως κάτι βίντεο που ανέβηκαν δεν έπαιζε λύρα αλλά βιολί.

Τώρα ποιος ο λόγος να ανεβάσεις τον “Κουκουμά” με βιολί, ενώ υπάρχει 5678 φορές; Δε θα καταλάβω ποτέ.

Μεγάλη προσφορά αποτελεί η αναβίωση και ηχογράφηση της Συμιακής λύρας που κατασκεύασε και έπαιξε ο Γιάννης Μεγαλούδης, διασώζοντας παράδοση που εδώ και πενήντα χρόνια είχε χαθεί από τη Σύμη.

Από μια παρουσίαση του δίσκου που βρήκα (εφημ. Ροδιακή).