# Τυποποιημένοι μανέδες

**URL:** <https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562>\
**Category:** Θέσεις & αντιθέσεις\
**Tags:** μανέδες, μανές\
**Created:** [Φεβρουάριος 13, 2019, 11:27μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562 "2019-02-13T23:27:04Z")\
**Posts on this page:** 20\
**Page:** 10

<div class="post-metadata">

**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 12, 2021, 11:42πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/192 "2021-12-12T11:42:16Z")

</div>

> [@pepe](#):
>
> (αν το διαβάσουμε χωρίς την παρένθεση)

Ναι, δεν έχει καθόλου σαφήνεια η διατύπωση της συγγραφέως, έτσι όπως παρατίθεται. Αλλά συμφωνώ μαζί σου 100%, δεν θα σκάσουμε, οι αλήθειες είναι γνωστές και δεν περιμένουμε τώρα, στα γεράματα, να τις ξετρυπώσουμε…

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 12, 2021, 12:40μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/193 "2021-12-12T12:40:56Z")

</div>

Ορισμένοι χρησιμοποιούν έναν κώδικα: γράφουν τα μακάμια και τις υπομονάδες με κεφαλαίο (Ραστ) και τις βαθμίδες με μικρό (ραστ). Όχι πως κι αυτό είναι τρελά ξεκάθαρο, αλλά είναι μια προσπάθεια. Πραγματικά ξεκάθαρο θα ήταν να λες όλη την ώρα «μακάμι» ή «βαθμίδα», αλλά αυτό είναι κουραστικό.

Εδώ πάνως δε γίνεται ούτε αυτό. Πάντως μακάμι μοιάζει να εννοεί.

Από την άλλη πλευρά, και η ταύτιση των ονομάτων, όσο κι αν εδώ δημιουργεί μπερδέματα, σε άλλα ζητήματα βοηθάει πολύ να κατανοήσεις πράγματα.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 12, 2021, 9:10μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/194 "2021-12-12T21:10:29Z")

</div>

> [@pepe](#):
>
> **Νούρος 1932** , τίτλος «Σερφ μανές», στίχος: _Στο πιο ψηλότερο βουνό θέλω να βγει η ψυχή μου / και άνθρωπος να μη βρεθεί να θάψει το κορμί μου_. Δίσκος Columbia Ελλάδος DG-282. Τον έχει και το **[Σίλαμπς](https://rebetiko.sealabs.net/display.php?d=0&recid=11548)** (η βάση), και το φυλλάδιο του Σίλαμπς, και ο Μανιάτης και οι Ρεμπέτικοι Διάλογοι.
> 
> **Ασίκης 1934** , τίτλος «Σιρφ Χιτζασκιάρ μανές», στίχος: _Φίλους πολλούς δοκίμασα, ποστήριξη δε βρήκα / αντί να κλαίγω τραγουδώ και μου περνάει η πίκρα_. Δίσκος Parlophone Ελλάδος B-21772. **[Η βάση του Σίλαμπς](https://rebetiko.sealabs.net/display.php?d=0&recid=14420)** λέει: “Σύμφωνα με τον Μανιάτη είναι στο όνομα του Ασίκη. […] Στη λύρα ο Λάμπρος Λεονταρίδης και στο κανονάκι ο Λάμπρος Σαββαΐδης.” Τον έχει πράγματι κι ο Μανιάτης, όμως δε βρήκα πού το λέει αυτό. Επίσης τον έχουν κι οι άλλες δύο πηγές, με μικροπαραλλαγές στην ακριβή ορθογραφία του χιτζαζκιάρ.
> 
> **Παπασιδέρης 1934** , τίτλος «Γκαζελί σιρφ χιτζασκιάρ μανές», HMV AO 2233, στίχος: _Ήλπιζα πως θα γιατρευτώ μα τώρα δεν ελπίζω, / μέσα η καρδιά μου καίγεται και λίγο λίγο σβήνω_. Σύμφωνα με τη [**βάση του Σίλαμπς**](https://rebetiko.sealabs.net/display.php?d=0&recid=2877), σύνθεση και στίχοι Γ. Παπασιδέρης, στο βιολί ο Δ. Σέμσης και στο λαούτο ο Σιδέρης Αδριανός ή Ανδριανός. Τον έχει και ο Μανιάτης, και οι Ρ. Διάλογοι, που προσθέτουν και την πληροφορία για τον αριθμό μήτρας (OGA-97-2) και δίνουν λίγο διαφορετικά τον τίτλο (Χιτζαζκιάρ γκαζελί σερφ μανές), και το φυλλάδιο του Σίλαμπς με ελαφρώς διαφορετικό αριθμό μήτρας, OGA-97. Έχει επανεκδοθεί στα σχετικώς σύγχρονα σιντί «[**18 Δρόμοι (18 Μανέδες Και Ταξίμια Από Δίσκους 78 Στροφών**)](https://www.discogs.com/release/14032778-Various-18-%CE%94%CF%81%CF%8C%CE%BC%CE%BF%CE%B9-18-%CE%9C%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%9A%CE%B1%CE%B9-%CE%A4%CE%B1%CE%BE%CE%AF%CE%BC%CE%B9%CE%B1-%CE%91%CF%80%CF%8C-%CE%94%CE%AF%CF%83%CE%BA%CE%BF%CF%85%CF%82-45-%CE%A3%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%86)» (FM Records, 1995), απ’ όπου και το ήξερα από παλιά, και «**[Ταξίμια Και Αμανέδες (1929 - 1937)](https://music.apple.com/us/album/%CF%84%CE%B1%CE%BE%CE%AF%CE%BC%CE%B9%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B1%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82-1929-1937/1413286456)**» (Ελληνικός Φωνόγραφος 2018). Ο δεύτερος δίσκος είναι ψιλοπαραλλαγή του πρώτου, όπως ακριβώς και οι δύο εταιρείες άλλωστε.
> 
> **Ρούκουνας 1934** , τίτλος «Σέρφ χετζασκιάρ μανές», στίχος: _Καρδιές που κλαίνε μυστικά και δάκρυα δε βγάζουν / είναι πολλά τα πάθη τους και βαριαναστενάζουν_. Κυκλοφόρησε σε δύο δίσκους την ίδια χρονιά από την ίδια ηχογράφηση, Columbia DG-2054 και DG-2109, αρ. μήτρας CG-866. Κατά τη [**βάση του Σίλαμπς**](https://rebetiko.sealabs.net/display.php?d=0&recid=3910) σύνθεση και στίχοι Κ.Ρούκουνας, ούτι Αγάπιος Τομπούλης και κανονάκι Λάμπρος Σαββαΐδης. Τον έχουν και οι τέσσερις πηγές, αλλού από τον πρώτο δίσκο, αλλού κι από τους δύο, με μικροπαραλλαγές στον τίτλο.
> 
> Απλώς τα παραθέτω, δισκογραφικά στοιχεία και λινκ για ακρόαση. Θα επανέλθω για να τα σχολιάσουμε αναλυτικά.

Παραθέτω όλο το μήνυμα από το οποίο συνεχίζω, για να είναι πιο βολική η πρόσβαση στα λινκ.

Λοιπόν, τουλάχιστον οι τρεις από τους τέσσερις μανέδες είναι πειραιώτικοι. Για του Ρούκουνα, βλ. παρακάτω.

Του **Ασίκη** είναι δύσκολο να τον περιγράψεις, δεν κάθεται σ’ έναν τόπο, ανεβοκατεβαίνει όλη την ώρα λες και δε βρίσκει πού να βολευτεί. Πάντως χοντρικά η δομή είναι σε τρία μέρη (πρώτος στίχος, επανάληψη β’ ημιστιχίου, δεύτερος στίχος) με το πρώτο να έχει κέντρο την 5η του δρόμου και να κλείνει στην τονική, το δεύτερο να αρχίζει και να κλείνει στην οκτάβα, και το τρίτο, αφού κατέβει από την οκτάβα ξανά στην πέμπτη, να περιστρέφεται και πάλι γύρω από αυτήν με τελική κατάληξη στην τονική.

Αδύνατον να πω αν είναι συντεθειμένος ή αυτοσχέδιος.

Το ίδιο γενικό σχέδιο ακολουθούν και οι άλλοι δύο, Νούρου και Παπασιδέρη, που όμως κινούνται πιο πειθαρχημένα και είναι πιο εύκολο να παρακολουθήσεις ακριβώς την κίνησή τους. Έτσι για του **Νούρου** είναι εύκολο να πεις, βάσει κάποιων επαναλαμβανόμενων σημείων (π.χ. οι πολύ χαρακτηριστικές μετέωρες στάσεις στην αυξημένη 4η, σε συμμετρικά σημεία του α’ και του γ’ μέρους, και γενικότερη συμμετρία αυτών των δύο μερών), ότι είναι τυποποιημένος και ότι δεν είναι ο ίδιος με τους υπόλοιπους.

Του **Παπασιδέρη** , ο οποίος παρεμπιπτόντως τραγουδάει με υποδειγματική σαφήνεια και πειθαρχία, αντίθετα από άλλους μανέδες όπου ανεβοκατεβαίνει ασύδοτα και χωρίς σαφή πρόθεση, επίσης είναι τυποποιημένος, σύμφωνα με ενδείξεις ακριβώς ανάλογες όπως και του Νούρου.

Όσο για του **Ρούκουνα** , με φέρνει σε απορία. Αρχίζει σε μια βαθμίδα που κατ’ αρχήν δείχνει να είναι η οκτάβα. Από πάνω κι από κάτω έχει 4χορδα χιτζάζ. Κινείται περί αυτή τη βαθμίδα, αξιοποιώντας περισσότερο τα υποκείμενα και λιγότερο τα υπερκείμενα, μέχρι το καταληκτήριο αμάν του α’ μέρους, που κλείνει μια οκτάβα πιο κάτω (άρα, λογικά, στην τονική), αφού κατέβει μια πλήρως χρωματική κλίμακα, 5χ χιτζάζ στην τονική και 4χ χιτζάζ στην 5η. Δεν έχει πουθενά την έλξη του πειραιώτικου, την αυξημένη 4η, εκτός αν μου διέφυγε, ενώ στο κλείσιμο έχει -όπως και του **[Νταλγκά](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/179)**- την ελαττωμένη 5η: μια λεπτομέρεια που δεν αφήνει αμφιβολίες ότι αυτή η βαθιά νότα όπου κλείσαμε είναι η τονική. Το β’ μέρος αρχίζει όχι λιγότερο από μια 11η πιο ψηλά, στην 4η πάνω από την οκτάβα, κορυφή του 4χ χιτζάζ στην οκτάβα, και αφού δουλέψει σ’ αυτό το 4χ, πιάνντας μάλιστα λίγο και την 5η πάνω από την οκτάβα, ξανακαταλήγει εκεί απ’ όπου ξεκίνησε.

Νομίζω ότι μέχρι αυτό το σημείο όλα δείχνουν κλασικό (αν και τολμηρό ως προς το πόσο ψηλά φτάνει) Χιτζαζκιάρ. Το γ’ μέρος, αφού με το αμάν του μας ξανακατεβάσει από την άνω 4η στην οκτάβα, αρχίζει και πάλι να περιστρέφεται περί αυτήν και μοιάζει ότι θα αποτελέσει επανάληψη του α’ μέρους, μέχρι που κάποια στιγμή συνειδητοποιείς ότι ο μανές έχει τελειώσει κι εμείς είμαστε ακόμα στην οκτάβα! Η κατάληξη μια οκτάβα παρακάτω δε γίνεται ποτέ, λες και τελικά αυτή η ψηλή νότα δεν είναι η οκτάβα αλλά η τονική ενός πολύ ψηλού μακάμ. Μα όσο ψηλό και να είναι, και με περιορισμένη, φυσικώ τω λόγω, έκταση προς τα πάνω, τι δουλειά είχε στο πρώτο μέρος να κατέβει και μάλιστα να κλείσει όχι ένα 4χ ή 5χ κάτω από την τονική του αλλά μια ολόκληρη οκτάβα; Και επιπλέον με φρασεολογία που δείχνει ξεκάθαρα κατάληξη στην τονική!

Είναι δυνατόν να υπάρχει τέτοιο μακάμι; Είναι δυνατόν να μην είναι ξεχωριστό μακάμι, να είναι κανονικό Χιτζαζκιάρ ή κάτι άλλο, αλλά να κλείνει στην οκτάβα; Είναι δυνατόν ο Ρούκουνας να μπερδεύτηκε τόσο πολύ ώστε να ξέχασε σε ποια βαθμίδα βρίσκεται; Γιατί σίγουρα κάτι από αυτά τα τρία συμβαίνει, δεν μπορώ να φανταστώ τέταρτη πιθανότητα. Πάντως το κανονάκι, στο καταληκτήριο ταξίμι όλου του κομματιού, μας κατεβάζει κανονικά μια οκτάβα πιο χαμηλά και μάλιστα, αφού φτάσει εκεί, ξανακάνει πιο συνοπτικά την ίδια κατεβασιά προς επιβεβαίωση.

* * *

Σχετικά με τον όρο σιρφ / σιρφ Χιτζαζκιάρ:

Όσο όμορφα κι αν τα συμφωνήσαμε επί του λεξιλογικού, η ανάλυση των πέντε μανέδων δεν επιβεβαιώνει κανένα τελικό συμπέρασμα. Του Νούρου είναι πειραιώτικο και ονομάζεται «σερφ». Του Ασίκη και του Παπασιδέρη είναι πάλι πειραιώτικα και ονομάζονται «σιρφ Χιτζαζκιάρ». Του Ρούκουνα ονομάζεται ίδια αλλά, ό,τι κι αν είναι, πειραιώτικο δεν είναι. Του Νταλγκά ονομάζεται όπως και του Νούρου και πάλι αφήνει ερωτηματικά ως προς το τι ακριβώς μακάμ είναι, μπορεί και Χιτζαζκιάρ, πάντως όχι πειραιώτικος δρόμος.

Βέβαια υπάρχει και η γνωστή πολυφωνία στο πώς ακριβώς παραδίδονται οι τίτλοι, και ο [Φώτης](https://rembetiko.gr/u/fotis_anikanopoihtos) που συνήθως βάζει τα πράγματα στη θέση τους δεν έχει μιλήσει ακόμη.

* * *

Όσα ενδιαφέροντα κι αν προκύπτουν καθ’ οδόν, μακαμολογικά ή άλλα, το βασικό μας θέμα παραμένουν οι τυποποιημένοι μανέδες. Έτσι, για να είμαστε πλήρη ντάξει, καλό θα ήταν να γίνει επιπλέον και μια παραβολή αυτών των πειραιώτικων μανέδων και κατεξοχήν του Παπασιδέρη και του Νούρου με όσους άλλους είναι στον ίδιο δρόμο και επιπλέον φέρουν και τον τίτλο «Πειραιώτικος», που τους είδαμε **[παλιότερα](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/64)**. Το βάζω κι αυτό στα προς διεκπεραίωση…

Πάντως, αν δείτε τη λίστα στην αρχή του #1 της παρούσας συζήτησης, αρχίζει να φαίνεται φως στην άκρη του τούνελ. Αργούμε αλλά προχωράμε.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![alk](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/alk/32/8026_2.png) [@alk](https://rembetiko.gr/u/alk)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 12, 2021, 9:40μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/195 "2021-12-12T21:40:13Z")

</div>

> [@nikos\_politis](#):
>
> Ας σημειώσουμε εδώ ότι η συγκεκριμένη πηγή προσδιορίζει τον **τρόπο** νιχαβέντ (the nihavend mode) ως _υποκείμενο_ ( ; ) στο (ν τρόπο του; ) ραστ, που θα ήταν παντελώς λανθασμένο αφού όλα τα νιχαβέντ βασίζονται στο τετράχορδο νιχαβέντ που βεβαίως είναι ελάσσον, το μείζον είναι το τετράχορδο ραστ (Μαυροειδής).

μα τι σχέση έχει το ένα με το άλλο;  
η Ποπέσκου λεει οτι το μακαμ Νιχαβέντ έχει βάση τον περντέ ραστ (εφόσων το ίδιο το μακαμ θεωρειται μεταφορά του μακάμ Μπουσελίκ, το οποιο εχει βάση το ντουγκιαχ περντέ). Δεν μιλάει για χρώμα ουτε δομή ραστ παρα μόνο τη βαθμίδα, εκτος και αν κάτι μου διαφεύγει.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 12, 2021, 11:17μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/196 "2021-12-12T23:17:30Z")

</div>

> [@alk](#):
>
> μα τι σχέση έχει το ένα με το άλλο;

Ποιό ένα, και ποιό άλλο; Το ότι τα τετράχορδα ραστ και νιχαβέντ έχουν και τα δύο ως βάση το ραστ, το ξέρουμε, όπως και το ότι το μπουσελίκ έχει βάση το ντουγκιάχ αλλά δομή ίδια με την του νιχαβέντ. Αυτό που τα αγγλικά της Ποπέσκου δεν με αφήνουν να καταλάβω είναι, αν ο τρόπος νιχαβέντ είναι **υποκείμενος** του μακάμ ραστ: Η διατύπωση subordinate to rast για μένα σημαίνει **υπόκειται** στο ραστ. Άλλο _υπόκειμαι στο μακάμ ραστ_ και άλλο _έχω βάση τη βαθμίδα ραστ_. Αλλά όταν μιλάει (σωστά) για οικογένεια τρόπων του νιχαβέντ, το ότι όλοι θα έχουν βάση το ραστ το ξέρουμε κι αυτό, δεν καταλαβαίνω γιατί αναφέρεται στο ποια είναι η βάση του νιχαβέντ.

Υ.γ. Το χρώμα, πού κολλάει, στο συγκεκριμένο θέμα;

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![alk](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/alk/32/8026_2.png) [@alk](https://rembetiko.gr/u/alk)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 12, 2021, 11:40μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/197 "2021-12-12T23:40:34Z")

</div>

Εγώ την συγκεκριμένη φράση την αντιλαμβάνομαι ως: το Νιχαβέντ υπάγεται στην κατηγορία τρόπων με βάση τη βαθμίδα ραστ. Νομίζω δεν λέει κατι άτοπο καθώς δεν αναφέρεται στο μακάμ ραστ, σε δομη ραστ η σε χρώμα(çesni) ραστ.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 12, 2021, 11:56μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/198 "2021-12-12T23:56:13Z")

</div>

Ναι, αν θεωρήσουμε ότι «ραστ» είναι, στο συγκεκριμένο κείμενο, η βαθμίδα και όχι το τετράχορδο ή η κλίμακα, τότε τίποτα άτοπο. Απλά, εγώ το είδα «μακάμ»…

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 13, 2021, 12:32πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/199 "2021-12-13T00:32:03Z")

</div>

Ναι, αλλά αν ραστ σημαίνει τη βαθμίδα, τι σημαίνει το ότι ένα μακάμι είναι subordinate αυτής της βαθμίδας;

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 13, 2021, 12:36πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/200 "2021-12-13T00:36:49Z")

</div>

Αν κατάλαβα καλά, με βάση τα Αγγλικά της κ. Ποπέσκου, το μακάμι νιχαβέντ έχει βάση τη βαθμίδα ραστ…

(it subordinates rast, as they say in my village…)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![alk](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/alk/32/8026_2.png) [@alk](https://rembetiko.gr/u/alk)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 13, 2021, 1:38πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/201 "2021-12-13T01:38:15Z")

</div>

> [@pepe](#):
>
> Ναι, αλλά αν ραστ σημαίνει τη βαθμίδα, τι σημαίνει το ότι ένα μακάμι είναι subordinate αυτής της βαθμίδας;

θα πρέπει να κάτσω να διαβάσω την εργασία αλλά υποθέτω πως απλά αυτό αναφέρεται καθώς τα μακάμια είναι ολοκληρωμένες δομές που ορίζονται αυστηρά σε κάποιο περντέ.  
subordinate νομίζω μεταφράζεται ως: υφιστάμενος;  
(υφίσταται εκεί; έχει νόημα;; )  
ίσως να χάνεται λίγο στη μετάφραση;  
πάντως δεν βλέπω άλλη εξήγηση απο το ότι το Νιχαβέντ χτιζεται στο ραστ περντέ τέλος πάντων.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 13, 2021, 11:04πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/202 "2021-12-13T11:04:25Z")

</div>

[ (google translate)

Όρισμοί subordinate

Επίθετο

lower in rank or position.

his subordinate officers

Συνώνυμα:

lower-ranking junior lower lesser inferior lowly minor supporting second-fiddle

Ουσιαστικό

a person under the authority or control of another within an organization.

he was mild-mannered, especially with his subordinates

Συνώνυμα:

junior assistant second second in command number two right-hand man/woman deputy aide adjutant subaltern apprentice underling flunkey minion lackey mate inferior _informal_:sidekick henchman second fiddle man/girl Friday

Ρήμα

treat or regard as of lesser importance than something else.

practical considerations were subordinated to political expediency

Παραδείγματα subordinate

to define life would be to subordinate it to reason

in adventure stories, character must be subordinate to action

his subordinate officers ]

Η συγγραφέας πάντως, μάλλον θέλει να πει «Το μακάμ νιχαβέντ έχει τη βάση του στον μπερντέ ραστ». Η δική μου αρχική προσέγγιση της “επίμαχης” φράσης “The nihavend mode, subordinate to rast,” ήταν “O τρόπος νιχαβέντ, υποκείμενος στον τρόπο ραστ,” […] . Επειδή δεν ξέρω Ρουμάνικα, δεν μπορώ να αιτιολογήσω το μπέρδεμα (αν ήταν Γερμανίδα και έγραφε στα Αγγλικά, μάλλον θα μπορούσα). Από μένα, τέλος η υπόθεση αυτή.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 13, 2021, 1:16μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/203 "2021-12-13T13:16:11Z")

</div>

> [@nikos\_politis](#):
>
> _informal_ : […] Friday

Άλλο και τούτο πάλι!!

(Τέλος πάντων, οκέι ας το λήξουμε. Δεν έχει άλλο ψωμί.)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 13, 2021, 5:30μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/204 "2021-12-13T17:30:36Z")

</div>

> [@pepe](#):
>
> Άλλο και τούτο πάλι!!

Κι εγώ δεν κατάλαβα, τί ακριβώς παίζει εδώ…

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![emc](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/emc/32/10940_2.png) [@emc](https://rembetiko.gr/u/emc)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 13, 2021, 9:21μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/205 "2021-12-13T21:21:53Z")

</div>

man Friday ήταν ο Παρασκευάς του Ροβινσώνα Κρούσου στο πρωτότυπο.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 13, 2021, 9:31μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/206 "2021-12-13T21:31:58Z")

</div>

Έλα ρε μάγκα!!!

Έχω πάθει πλάκα τώρα μ’ αυτή την εξήγηση. (αλήθεια, όχι ειρωνικά)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![emc](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/emc/32/10940_2.png) [@emc](https://rembetiko.gr/u/emc)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 13, 2021, 10:23μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/207 "2021-12-13T22:23:10Z")

</div>

Πάντως τόσα χρόνια στην Αγγλία δεν το έχω ακούσει σαν συνώνυμο για τον υφιστάμενο, τσιράκι, πρωτοπαλλήκαρο κλπ. Ίσως να είναι αμερικανιά.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 13, 2021, 10:30μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/208 "2021-12-13T22:30:39Z")

</div>

Μα, αν δεν κάνω λάθος (7 + δεκαετίες είν’ αυτές…), ο Παρασκευάς ήταν ο υπηρέτης του Ροβινσώνα. Subordinate επομένως. Αγγλία, και μάλιστα σε μίαν εποχή όπου σημερινές “αμερικανιές” δεν υπήρχαν!

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![anon84791074](https://rembetiko.gr/letter_avatar_proxy/v4/letter/a/fbc32d/32.png) [@anon84791074](https://rembetiko.gr/u/anon84791074)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 14, 2021, 7:07πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/209 "2021-12-14T07:07:46Z")

</div>

Ακριβώς από την εποχή του “Ροβινσώνα Κρούσου” και μετά, το “man Friday” επικράτησε να σημαίνει μεταφορικά “πιστός υπηρέτης”/ '“ακόλουθος”/ “δεξί χέρι κάποιου”

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![fotis\_anikanopoihtos](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/fotis_anikanopoihtos/32/5618_2.png) [@fotis\_anikanopoihtos](https://rembetiko.gr/u/fotis_anikanopoihtos)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 19, 2021, 10:26μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/210 "2021-12-19T22:26:28Z")

</div>

> [@pepe](#):
>
> **Ρούκουνας 1934** , τίτλος «Σέρφ χετζασκιάρ μανές», στίχος: _Καρδιές που κλαίνε μυστικά και δάκρυα δε βγάζουν / είναι πολλά τα πάθη τους και βαριαναστενάζουν_. Κυκλοφόρησε σε δύο δίσκους την ίδια χρονιά από την ίδια ηχογράφηση, Columbia DG-2054 και DG-2109, αρ. μήτρας CG-866. Κατά τη [**βάση του Σίλαμπς**](https://rebetiko.sealabs.net/display.php?d=0&recid=3910) σύνθεση και στίχοι Κ.Ρούκουνας, ούτι Αγάπιος Τομπούλης και κανονάκι Λάμπρος Σαββαΐδης. Τον έχουν και οι τέσσερις πηγές, αλλού από τον πρώτο δίσκο, αλλού κι από τους δύο, με μικροπαραλλαγές στον τίτλο.

Μόνο αυτόν βρήκα Περικλή.

Δ/νση Ορχήστρας Κώστας Σκαρβέλης.

![DG 2054 B](https://rembetiko.gr/uploads/default/original/2X/9/95071f100d3cb6742528d8622ae0b2f107298c80.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 20, 2021, 8:07πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/211 "2021-12-20T08:07:21Z")

</div>

Χετζαζ **ι** κάρ λοιπόν, με λάθος ήδη στην ετικέτα! Κάποια από τις 4 πηγές το είχε σωστά, δηλαδή λάθος (δηλαδή ακριβώς έτσι, Χετζαζικάρ).

Μπορούμε να θεωρήσουμε ότι μεταξύ Χιτζαζ… και Χετζαζ…, όπως και μεταξύ -ζκ- και -σκ-, δεν υπάρχει σωστό και λάθος. Όλα λέγονταν. Το Χετζαζικάρ όμως είναι τυπογραφικό.

Τα ονόματα των μουσικών δεν υπάρχουν στην ετικέτα. Ίσως προκύπτουν από προσφωνήσεις (δεν το ξανάκουσα).

[Προηγούμενη σελίδα](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562.md?page=9)

[Επόμενη σελίδα](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562.md?page=11)
