# Το Πλατανιώτικο νερό (Σάμος)

**URL:** <https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203>\
**Category:** Παραδοσιακή μουσική\
**Created:** [Ιούνιος 13, 2026, 4:36μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203 "2026-06-13T16:36:30Z")\
**Posts on this page:** 18\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![kostas82](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/kostas82/32/40_2.png) [@kostas82](https://rembetiko.gr/u/kostas82)\
**Post date:** [Ιούνιος 13, 2026, 4:36μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203/1 "2026-06-13T16:36:30Z")

</div>

Πρόσφατα άκουσα αυτό το τραγούδι από την Σάμο και μου άρεσε πολύ! Βάζω εδώ μια επιτόπια ηχογράφηση της ΕΡΤ του 1986 μόνο με δύο γυναικείες φωνές που ίσως δεν είναι τόσο γνωστή.

[![](https://rembetiko.gr/uploads/default/original/3X/6/c/6c4bd7f15957e88b651f7d2ae5f444d5a73e22a6.jpeg "Το πλατανιώτικο νερό (Πλάτανος: χωριό της Σάμου)") ](https://www.youtube.com/watch?v=8Y01kh9a6vE)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![chrispanag](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/chrispanag/32/14798_2.png) [@chrispanag](https://rembetiko.gr/u/chrispanag)\
**Post date:** [Σεπτέμβριος 27, 2026, 6:53πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203/2 "2026-09-27T06:53:55Z")

</div>

Κώστα, ωραίο εύρημα! Μια επιτόπια καταγραφή μόνο με δύο γυναικείες φωνές έχει κάτι πολύ ζεστό, και τέτοιες ηχογραφήσεις σπάνια φτάνουν σε εμάς. Ξέρεις από ποιο χωριό ήταν οι τραγουδίστριες ή σε ποια εκπομπή της ΕΡΤ ανήκει;

Το τραγούδι υπάρχει και σε δίσκους 78 στροφών. Στο θέμα για την έκδοση «Η Σάμος στις 78 στροφές» υπάρχει όλη η λίστα: εκεί είναι «Το πλατανιώτικο νερό» με τη Γιώτα Λύδια (1956), αλλά και ένας «Σαμιώτικος συρτός, “Πλατανιώτικος”» με την κα Κούλα (περ. 1919). Είναι άραγε η ίδια μελωδία;

> [@Η Σάμος στις 78 στροφές (2009)](https://rembetiko.gr/t/%CE%B7-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B9%CF%82-78-%CF%83%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%86%CE%AD%CF%82-2009/8434):
>
> Ένα βιβλίο και δυο cd που διαπραγματεύονται τη μουσική ζωή στη Σάμο στα τέλη του 19ου και αρχές του 20ού αιώνα κυκλοφορεί από τις Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης. Η μουσική ζωή της Σάμου που συντίθεται - όπως και στη Σμύρνη - από ετερόκλητα μουσικά είδη : Από τις σαράντα έξι ηχογραφήσεις σε δίσκους 78 στροφών που συμπεριλαμβάνονται στην έκδοση, τριάντα μία έγιναν στην Αμερική, ένδεκα στην Αθήνα, δύο στην Κωνσταντινούπολη, και δύο στο Κάιρο. Από αυτές, στις είκοσι τέσσερις συμμετέχουν…

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\
**Post date:** [Σεπτέμβριος 27, 2026, 10:41πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203/3 "2026-09-27T10:41:23Z")

</div>

> [@chrispanag](#):
>
> έκδοση «Η Σάμος στις 78 στροφές» υπάρχει όλη η λίστα: εκεί είναι «Το πλατανιώτικο νερό» με τη Γιώτα Λύδια (1956), αλλά και ένας « **Σαμιώτικος συρτός, “Πλατανιώτικος”» με την κα Κούλα** (περ. 1919). Είναι άραγε η ίδια μελωδία;

Όχι.

Ο Σαμιώτικος Συρτός της κας Κούλας είναι ένα σπάνιο αξιοπερίεργο. Είναι ένας σκοπός σε μέτρο 10/4, διαφορετικός από οτιδήποτε είναι σήμερα γνωστό για τη Σάμο ή και για οπουδήποτε. Η μελωδία έχει κάποια μάλλον συμπτωματικά παρόμοια σημεία (λόγω κοινού δρόμου) με το γνωστό Πλατανιώτικο νερό, όπως το τραγουδούν εδωπέρα οι δύο κυρίες και όπως είναι γενικά γνωστό στη Σάμο και πανελληνίως. Οι στίχοι, στην κα Κούλα, ανήκουν στο ίδιο απόθεμα διστίχων απ’ όπου αντλούν και οι νεότερες-σημερινές εκτελέσεις του Πλατανιώτικου νερού.

Επομένως, σ’ ένα ανύποπτο αφτί μπορεί να μοιάζει ότι και η κα Κούλα λέει το γνωστό Πλατανιώτικο νερό, μόνο «λίγο αλλιώς», αλλά στην πραγματικότητα λέει άλλο.

Δεν είναι γνωστό τι χορός είναι αυτός ο 10σημος «Σαμιώτικος συρτός» και, αν θυμάμαι καλά, στο βιβλίο της έκδοσης «Η Σάμος στις 78 στρ» υπάρχει εκτενές σχόλιο γι’ αυτό το μυστήριο.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\
**Post date:** [Σεπτέμβριος 27, 2026, 2:30μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203/4 "2026-09-27T14:30:28Z")

</div>

[![](https://rembetiko.gr/uploads/default/original/3X/2/6/26f3f6ed2f25aecfc443bcf2e11da143542e15c6.jpeg "ΠΛΑΤΑΝΙΩΤΙΚΟΣ ΣΥΡΤΟΣ, 1919, ΚΥΡΙΑ ΚΟΥΛΑ") ](https://www.youtube.com/watch?v=1qfhL6xE9yg)

> [@pepe](#):
>
> 10/4

Ή 10/8 ίσως;

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\
**Post date:** [Σεπτέμβριος 27, 2026, 3:16μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203/5 "2026-09-27T15:16:04Z")

</div>

> [@pepe](#):
>
> Ή 10/8 ίσως;

Το «10 » είναι που έχει σημασία, χαρακτηρίζει όλο το κομμάτι, το /4 ή /8 είναι τριτεύον. Πάντως, πολύ θα μ’ ενδιέφερε να δώ και πώς χορεύεται αυτός ο δεκάσημος «συρτός». Μπορεί κάποιος να βρει σχετικό βίντεο;

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\
**Post date:** [Σεπτέμβριος 27, 2026, 3:34μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203/6 "2026-09-27T15:34:36Z")

</div>

Βλ. παραπάνω:

> [@pepe](#):
>
> Δεν είναι γνωστό τι χορός είναι αυτός ο 10σημος «Σαμιώτικος συρτός» και, αν θυμάμαι καλά, στο βιβλίο της έκδοσης «Η Σάμος στις 78 στρ» υπάρχει εκτενές σχόλιο γι’ αυτό το μυστήριο.

είκοσι χαρακτηριστικοί χαρακτήρες

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Spyros\_Tsianakas](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/spyros_tsianakas/32/16639_2.png) [@Spyros\_Tsianakas](https://rembetiko.gr/u/Spyros_Tsianakas)\
**Post date:** [Σεπτέμβριος 27, 2026, 3:51μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203/7 "2026-09-27T15:51:45Z")

</div>

ενεργοβόρα αναζήτηση…

… Για μια ολοκληρωμένη **μουσική και χορευτική ανάλυση** του δεκάσημου συρτού/ρυθμού (10/8 ή 10/16), η προσέγγιση πρέπει να εστιάσει στον τρόπο που ο χρόνος «σπάει» (υποδιαιρείται) σε μακρούς και βραχείς χτύπους, καθώς και στο πώς η κίνηση των ποδιών αποδίδει αυτές τις ιδιαιτερότητες.

Στην ελληνική παραδοσιακή μουσική, ο 10σημος ρυθμός ανήκει στα **μικτά ή ετερογενή μέτρα** (όπως το 7/8 ή το 9/8).

* * *

**1. Μουσική Ανάλυση: Οι δύο βασικές μορφές υποδιαίρεσης**

Στην ανάλυσή σου, μπορείς να διαχωρίσεις τα παραδείγματα με βάση την εσωτερική δομή των 10 όγδοων:

**Α. Η δομή 3 + 2 + 2 + 3 (Ο εμβληματικός «Πλατανιώτικος»)**

- **Πώς ακούγεται:** Έχει δύο «βαριά» τριάρια στις άκρες και δύο «κοφτά» δυάρια στη μέση: **ΤΑΑ** -τα-τα / **ΤΑ** -τα / **ΤΑ** -τα / **ΤΑΑ** -τα-τα.
- **Παράδειγμα για μελέτη:**  **Πλατανιώτικος Συρτός** (ή «Νερό από την αποικία» από την Κρήτη / περιοχή Χανίων).
- **Σημείωση για την ανάλυση:** Μουσικολογικά, θεωρείται μετασχηματισμός του κλασικού δίσημου χανιώτικου συρτού, όπου οι οργανοπαίκτες (κυρίως σε παλιές καταγραφές με βιολί) «τραβούν» τις αξίες, δημιουργώντας ένα ασύμμετρο δεκάσημο σχήμα που δίνει μια αίσθηση «αιώρησης». [[1](https://rembetiko.gr/t/%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B4%CE%BF%CF%83%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AC-%CF%84%CF%81%CE%B1%CE%B3%CE%BF%CF%8D%CE%B4%CE%B9%CE%B1-%CF%83%CE%B5-88/10074)]

**Β. Η δομή 3 + 3 + 2 + 2 (Ο Ηπειρωτικός & ο Έντεχνος ρυθμός)**

- **Πώς ακούγεται:** Ξεκινάει με δύο τριάρια και κλείνει με δύο δυάρια: **ΤΑΑ** -τα-τα / **ΤΑΑ** -τα-τα / **ΤΑ** -τα / **ΤΑ** -τα. [[1](https://www.el-odeio.gr/blog/pos-na-vriskete-to-metro-se-kathe-kommati), [2](https://musiciandata.blogspot.com/2014/01/108.html)]
- **Παραδοσιακό Παράδειγμα:**  **Παλιό Ζαγορίσιο** (Ήπειρος). Στην Ήπειρο, ο δεκάσημος συχνά συναντάται ως εισαγωγικός, βαρύς, τελετουργικός ρυθμός. Το κομμάτι ξεκινά ως αργός δεκάσημος (10/8) και στην πορεία του χορού «γυρίζει» (επιταχύνει) σε γρήγορο δίσημο συρτό (στα δύο). [[1](https://www.el-odeio.gr/blog/pos-na-vriskete-to-metro-se-kathe-kommati)]
- **Σύγχρονο/Έντεχνο Παράδειγμα:** Το τραγούδι **«Άσπρα καράβια»** (Γιάννης Σπανός / Μιχάλης Κακογιάννης). Παρόλο που είναι έντεχνο, αποτελεί το πιο καθαρό και εύκολα αναγνώσιμο παράδειγμα της υποδιαίρεσης 3+3+2+2 στην ελληνική δισκογραφία. [[1](https://www.el-odeio.gr/blog/pos-na-vriskete-to-metro-se-kathe-kommati), [2](https://musiciandata.blogspot.com/2014/01/108.html)]

* * *

**2. Χορευτική Ανάλυση: Η σχέση Ρυθμού και Κίνησης**

Σε μια χορευτική ανάλυση, το ενδιαφέρον εστιάζεται στο **πώς ανταποκρίνεται το σώμα** στους ασύμμετρους χτύπους.

- **Η «παγίδα» του Συρτού:** Στον κλασικό συρτό χορό (π.χ. στα 12 βήματα), τα βήματα είναι συνήθως σχεδιασμένα για δίσημο (2/4) ή επτάσημο (7/8 - Καλαματιανό) ρυθμό. [[1](https://www.youtube.com/watch?v=ejAZ3vd8qeo), [2](https://rebetiko.sealabs.net/viewtopic.php?t=1971&start=7)]
- **Η προσαρμογή στο 10σημο:** Όταν οι χορευτές χορεύουν πάνω σε 10/8, η κίνηση αποκτά μια ιδιαίτερη **ελαστικότητα (elasticity)**. Στα τριάρια (3) το βήμα είναι πιο «στρωτό», μακρύ ή με ελαφρύ λύγισμα των γονάτων (καθίζηση), ενώ στα δυάρια (2) τα βήματα γίνονται πιο κοφτά, γρήγορα ή σταθερά.
- **Σύνδεση με το Ζαγορίσιο:** Στο Παλιό Ζαγορίσιο, ο χορός ακολουθεί τα 5 flat πατήματα του αργού ηπειρωτικού, όπου κάθε πάτημα αντιστοιχεί σε μία από τις υποδιαιρέσεις, αναδεικνύοντας τη λεβεντιά και τη δωρικότητα της Ηπείρου, πριν το «γύρισμα» του σκοπού σε κλασικό συρτό στα δύο.

* * *

**3. Πίνακας Σύγκρισης για την Ανάλυσή σου**

Μπορείς να χρησιμοποιήσεις αυτή τη δομή για να δείξεις τις διαφορές των δύο εκδοχών στην εργασία σου:

| **Χαρακτηριστικό** | **Τύπος Α (Κρητικός/Πλατανιώτικος)** | **Τύπος Β (Ηπειρωτικός / Έντεχνος)** |
| --- | --- | --- |
| **Μαθηματικό Μέτρο** | 10/8 ή 10/16 | 10/8 ή 10/16 |
| **Υποδιαίρεση** | **3 + 2 + 2 + 3** | **3 + 3 + 2 + 2** |
| **Αίσθηση Κίνησης** | Κυκλική αιώρηση (αρχή και τέλος με μακρύ χτύπο) | Εμπροσθοβαρής (δύο μεγάλοι χτύποι στην αρχή, γρήγορο κλείσιμο) |
| **Αντιπροσωπευτικό Κομμάτι** | «Νερό από την αποικία» | «Ζαγορίσιο παλιό» / «Άσπρα καράβια» |

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\
**Post date:** [Σεπτέμβριος 27, 2026, 4:42μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203/8 "2026-09-27T16:42:20Z")

</div>

> [@pepe](#):
>
> εκτενές σχόλιο γι’ αυτό το μυστήριο.

Εκτενές κάπως, ναι, αλλά το μυστήριο δεν το φωτίζει…

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\
**Post date:** [Σεπτέμβριος 27, 2026, 6:03μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203/9 "2026-09-27T18:03:46Z")

</div>

Ε ναι, φυσικά. Τα πράγματα είναι πολύ ξεκάθαρα: γνωρίζουμε με ακρίβεια ότι πρόκειται για έναν άγνωστο, χαμένο χορό για τον οποίο καμία πληροφορία δεν έχει εισέτι έρθει στο φως. Μοναδική ένδειξη η συγκεκριμένη ηχογράφηση μαζί με τον τίτλο της. Δεν περιμένουμε κάποια απάντηση που να μας είχε διαφύγει.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![elenh](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/elenh/32/93_2.png) [@elenh](https://rembetiko.gr/u/elenh)\
**Post date:** [Σεπτέμβριος 27, 2026, 6:57μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203/10 "2026-09-27T18:57:41Z")

</div>

Στο βιβλίο της έκδοσης «Η Σάμος στις 78 στροφές» αναφέρεται πως αυτή η δεκάσημη ρυθμική δομή του Πλατανιώτικου με την κα Κούλα «σπανίζει μεν στο ελληνικό λαϊκό ρεπερτόριο, απαντά όμως συχνά σε **συνθέσεις της λόγιας οθωμανικής μουσικής** ».

Πρόκειται για δάνειο, επομένως, το οποίο απ’ ό,τι φαίνεται δεν ενσωματώθηκε στην τοπική παράδοση. Ο τρόπος με τον οποίο χόρευαν αυτόν τον Πλατανιώτικο συρτό – στον οποίο αναφέρονται οι πηγές – έχει εκλείψει πια και μόνο κανένα τοπικό χορευτικό συγκρότημα προσπαθεί να τον προσεγγίσει σε εκδηλώσεις.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\
**Post date:** [Σεπτέμβριος 27, 2026, 7:12μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203/11 "2026-09-27T19:12:42Z")

</div>

> [@elenh](#):
>
> Πρόκειται για δάνειο, **επομένως**

Το λέει αυτό στο βιβλίο;

> [@elenh](#):
>
> το οποίο απ’ ό,τι φαίνεται δεν ενσωματώθηκε στην τοπική παράδοση.

Το βέβαιο είναι ότι δεν έφτασε ως τις μέρες μας, ούτε ως τις μέρες κανενός που να μας πληροφορήσει. Αυτό δε σημαίνει ότι δεν είχε ενσωματωθεί ποτέ, άλλωστε δεν ξέρουμε την ηλικία του (μπορεί να χορευόταν για 100-200 χρόνια αλλά στον καιρό της κας Κούλας να ήταν τα τελευταία χρόνια πριν εγκαταλειφθεί, πού ξέρεις).

Πάντως να πούμε ότι εδώ το δεκάρι είναι 3-2-2-3, ότι την ίδια μετρική δομή έχει το σεμάι, λόγϊα κ’πολίτικη φόρμα, αλλά ωστόσο ότι αυτό δεν ακούγεται καθόλου σαν σεμάι, ακριβώς όπως ένα βαλς δεν ακούγεται σαν τσάμικο κι ας είναι και τα δύο 3/4. Και 3-2-2-3 είναι και η τζούρτζουνα (λαϊκός χορός από κάπου στην τότε Οθωμανική Αυτοκρατορία, δε θυμάμαι, ίσως αρμένικος; ), που ίσως καμιά φορά να έχει χρησιμοποιηθεί κι αυτή, ως δάνειο, στη λόγϊα πολίτικη μουσική αλλά και πάλι δε μοιάζει καθόλου. Δεν είναι μόνο με τι αριθμούς μπορούμε να παραστήσουμε το μέτρο, είναι και πώς αρθρώνονται οι μελωδικές φράσεις. Ε, αλλιώς αρθρώνονται εδώ, αλλιώς στο σεμάι κι αλλιώς στην τζούρτζουνα.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\
**Post date:** [Σεπτέμβριος 27, 2026, 7:59μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203/12 "2026-09-27T19:59:00Z")

</div>

Σε **[άλλο βιντεάκι](https://www.youtube.com/watch?v=3DOjKvOwyqY)** με την ίδια ηχογράφηση, διαβάζω στην περιγραφή κάτι που ίσως να είναι ξεσηκωμένο από το βιβλίο. Όποιος το έχει πρόχειρο, ας επιβεβαιώσει:

> Η ηχογράφηση αυτή παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον, αφού κανείς από τούς Σαμιώτες στους οποίους ετέθηκε υπ’ όψη, δεν αναγνώρισε κάτι από τη μελωδία και τη ρυθμική δομή του. Στον ρυθμό του, όπως φαίνεται, δεν μπορούν να ταιριάξουν τα βήματα του πλατανιώτικου όπως παρουσιάζεται σήμερα. Σημειώνουμε ότι ο πλατανιώτικος, όντας χορός σε αποδρομή, αποτελεί μέρος τού σημερινού ρεπερτορίου των χορευτικών συλλόγων, και μέσα από τη μαθητεία του στους συλλόγους αυτούς επανατοποθετείται στα πανηγύρια του νησιού. Χορεύεται δε ~~προφανώς λόγω των στίχων του~~ πάνω στο Πλατανιώτικο νερό, το οποίο είναι ένα κοινό συρτό, και βέβαια μπορεί να χορευτεί και ως τέτοιο. Όμως, σύμφωνα με πληροφορίες, στην αναθέρμανση του πλατανιώτικου χορού συνέβαλλαν τα σεμινάρια χορού της τελευταίας εικοσαετίας, με τις παρεμβατικές προσαρμογές, που συνήθως επιβάλει η λογική της αναπαράστασης.

Να προσέξουμε τι ακριβώς λέει γιατί ίσως δεν είναι σαφές σε όλους:

α - Αυτή η ηχογράφηση δε θύμιζε σε κανέναν Σαμιώτη τίποτε.

β - Υπάρχει σήμερα γνωστός χορός «Πλατανιώτικος», αλλά δεν μπορεί να ταιριάξει πάνω στον ρυθμό αυτής της ηχογράφησης. Συνεπώς αυτή η ηχογράφηση δε χορευόταν έτσι όπως ο σημερινός πλατανιώτικος.

γ - Ο γνωστός σήμερα Πλατανιώτικος είναι _σε αποδρομή_, δηλαδή (αν καταλαβαίνω καλά) έχει πάψει να χορεύεται σε πραγματικά γλέντια. Τον συντηρούν τα χορευτικά, και μέσω αυτών έχει ξαναρχίσει λίγο να μπαίνει και στη ζωντανή πράξη, δευτερογενώς όμως, αναβιωτικά.

δ - Όταν χορεύουν Πλατανιώτικο, για μουσική βάζουν το Πλατανιώτικο νερό (αυτό που τραγουδούν οι δύο κυρίες στο βίντεο του εναρκτήριου μηνύματος). Μουσικά, το Πλατανιώτικο νερό είναι κοινό συρτό. Επομένως, μπορεί να χορευτεί και ως κοινό συρτό (κάτι που επιβεβαιώνω κι εγώ ότι συμβαίνει), όχι μόνο στον εξεζητημένο και πρακτικά χαμένο από τη ζωντανή πράξη Πλατανιώτικο χορό. Μάλιστα αμφισβητείται εμμέσως αν το Πλατανιώτικο νερό (ο σκοπός) ήταν όντως η πραγματική μουσική του Πλατανιώτικου χορού, αφού ο συντάκτης λέει ότι «προφανώς» επιλέγεται «λόγω των στίχων του» (άρα όχι επειδή ούτως ή άλλως ξέραμε ότι αυτός ο σκοπός ταιριάζει μ’ αυτό τον χορό).

ε - Στο τέλος εκφράζονται κάποιες επιφυλάξεις και για την αυθεντικότητα του Πλατανιώτικου χορού των χορευτικών. Αλλά δεν έχει σημασία, γιατί ο Πλατανιώτικος των χορευτικών, είτε σωστός είτε αλλοιωμένος, είναι βέβαιο πως δεν ήταν ο χορός του 10σημου σκοπού που λέει η κα Κούλα.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![kostas82](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/kostas82/32/40_2.png) [@kostas82](https://rembetiko.gr/u/kostas82)\
**Post date:** [Σεπτέμβριος 28, 2026, 11:42πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203/13 "2026-09-28T11:42:19Z")

</div>

> [@chrispanag](#):
>
> Κώστα, ωραίο εύρημα! Μια επιτόπια καταγραφή μόνο με δύο γυναικείες φωνές έχει κάτι πολύ ζεστό, και τέτοιες ηχογραφήσεις σπάνια φτάνουν σε εμάς. Ξέρεις από ποιο χωριό ήταν οι τραγουδίστριες ή σε ποια εκπομπή της ΕΡΤ ανήκει;

Ευχαριστώ πολύ Χρήστο! Συμφωνώ απόλυτα σε όσα γράφεις! Δεν γνωρίζω δυστυχώς ούτε το χωριό των γυναικών ούτε την εκπομπή της ΕΡΤ για την οποία έγινε η ηχογράφηση. Τυχαία την βρήκα (αυτή την ηχογράφηση), ψάχνοντας ηχογραφήσεις του συγκεκριμένου τραγουδιού, μιας και τότε που άνοιξα το νήμα άκουσα για πρώτη φορά το συγκεκριμένο τραγούδι από την Ειρήνη Κονιτοπούλου και μου άρεσε πολύ.

Επίσης, σε ευχαριστώ πολύ για την αναφορά σου στην ηχογράφηση της κ.Κούλας, καθώς και όλους οι οποίοι απάντησαν με όλες αυτές τις λεπτομέρειες καθ’ ότι δεν την είχα ξανά ακούσει.

Πράγματι όπως λέει ο Περικλής και εύκολα μπορεί να διαπιστώσει κάποιος, το Πλατανιώτικο νερό και ο Πλατανιώτικος συρτός της κ.Κούλας είναι διαφορετικά τραγούδια όσον αφορά την μελωδία και τον ρυθμό. Μυστήριο λοιπόν το πως προέκυψε αυτό το 10άρι. Εγώ θεωρώ, παρ’ ότι διαφορετική μελωδία και ρυθμό, ότι έχουν σχέση μεταξύ τους τα δύο τραγούδια. Και όταν λέω σχέση, εννοώ κοινό αρχικό τραγούδι στο οποίο πατούν. Η κατάληξη της μελωδίας στα κουπλέ είναι η ίδια καθώς και οι στίχοι κοινοί. Εντάξει, για τους στίχους θα μου πεις, υπάρχουν πολλές περιπτώσεις παραδοσιακών τραγουδιών που έχουν κοινούς στίχους και διαφορετική μελωδία. Αλλά εδώ έχουμε ίδιο δρόμο και ίδια ακριβώς κατάληξη της μελωδίας στο τελείωμα των κουπλέ. Να έγινε τυχαία;

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Spyros\_Tsianakas](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/spyros_tsianakas/32/16639_2.png) [@Spyros\_Tsianakas](https://rembetiko.gr/u/Spyros_Tsianakas)\
**Post date:** [Σεπτέμβριος 28, 2026, 12:41μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203/14 "2026-09-28T12:41:21Z")

</div>

> [@chrispanag](#):
>
> σε ποια εκπομπή της ΕΡΤ ανήκει;

Τραγούδι:Παγωνιώ Κ. Χρήστου,  
Ελένη Ι. Μένεγα, Δέσποινα Μώρου  
Ηχογράφηση: ΕΡΤ/Εξωτερικό συνεργείο - Κώστας Μπαλαμπάνης, Τάσος Τουµπέκης. Επιτόπια ηχογράφηση 29.7.1986  
Έρευνα - Συλλογή υλικού: Φεβρωνία Ρεβύνθη  
Τεχνική επιµέλεια: Σταματία Σούλτη  
Από το αρχείο της ΕΡΤ/Ανέκδοτες ηχογραφήσεις

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\
**Post date:** [Σεπτέμβριος 28, 2026, 5:15μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203/15 "2026-09-28T17:15:37Z")

</div>

Η παρουσία της Φεβρωνίας Ρεβύνθη, εγγύηση ποιότητας πάντοτε!

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\
**Post date:** [Σεπτέμβριος 28, 2026, 5:20μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203/16 "2026-09-28T17:20:39Z")

</div>

> [@chrispanag](#):
>
> Ξέρεις από ποιο χωριό ήταν οι τραγουδίστριες

> [@Spyros\_Tsianakas](#):
>
> Επιτόπια ηχογράφηση 29.7.1986

Νομίζω ότι στην περίπτωση της Σάμου δεν έχει και τόση σημασία το χωριό. Αν και μεγάλο νησί, με πολλά χωριά και με έντονο ανάγλυφο (=δύσκολες κάποιες συγκοινωνίες), και παρά τον εγνωσμένως παντοσύναχτο πληθυσμό της (χαρακτηριστικά ονόματα χωριών: Μυτιληνιοί, Αρβανίτες, Πύργος [Ηλείας]), ωστόσο δεν έχει μεγάλες εσωτερικές διαφοροποιήσεις.

Αν κάπου διαβάζαμε «επιτόπια καταγραφή στη Ρόδο», χωρίς χωριό, θα ήταν κουτσή πληροφορία. Για τη Σάμο όχι.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Spyros\_Tsianakas](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/spyros_tsianakas/32/16639_2.png) [@Spyros\_Tsianakas](https://rembetiko.gr/u/Spyros_Tsianakas)\
**Post date:** [Σεπτέμβριος 28, 2026, 5:43μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203/17 "2026-09-28T17:43:08Z")

</div>

Πλάτανος Σάμος.  
ξακουστό χωριό για το αναζωογονητικό νερό του.

 ![Screenshot_20260928-203916_Firefox (1)](https://rembetiko.gr/uploads/default/original/3X/8/5/85496e04869ec2f026295788b27eb9f611582eff.jpeg)  
 ![Screenshot_20260928-203651_Χάρτες](https://rembetiko.gr/uploads/default/original/3X/3/d/3dea9330ae6557516763839d2882f69ef8233f77.jpeg)

> **[Πλάτανος, χωριό στο νησί της Σάμου | περισσότερα στο samoain.gr](https://www.samosin.gr/el/item/%CF%80%CE%BB%CE%AC%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%82/)**
>
> Πλάτανος, χωριό Πλάτανος Χτίστηκε στις αρχές του 17ου αιώνα από αποίκους της Εύβοιας, έχει εξαιρετική θέα στην από τα βόρεια, δυτικά έως και νότια.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\
**Post date:** [Σεπτέμβριος 28, 2026, 6:49μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CF%83%CE%AC%CE%BC%CE%BF%CF%82/50203/18 "2026-09-28T18:49:03Z")

</div>

Ε καλά τώρα… Η ύπαρξη βρύσης του 17ου αιώνα μαρτυρεί απλώς ότι υπάρχει νερό (αν δεν υπήρχε, δε θα έστηναν χωριό εκεί). Και το τραγούδι μαρτυρεί ότι οι Πλατανιώτες αγαπούν το χωριό τους και το σκέφτονται στην ξενιτιά.

Άσε που έχω ακούσει ότι το τραγούδι αναφέρεται σε μια βρύση σ’ έναν πλάτανο σε άλλο χωριό κι όχι στο χωριό Πλάτανος - δε θυμάμαι περισσότερα…