Τί σημαίνει "στήνω μηχανή";


(Γιάννης ) #1

Γειά σας,

Μήπως ξέρει κανείς τι σημαίνει αυτή η φράση;
Υπάρχει στο τραγούδι “Το παιχνίδι του Αμερικάνου” :

“… για να του στήσω μηχανή, αμάν,
το κόλπο να του κά-νω…”

Επίσης η λέξη “όπλες”. Μήπως όπαλα, η οπαλάκια;

Ευχαριστώ


(Νίκος Πολίτης) #2

Στήνω μηχανή (σε κάποιον) σημαίνει οργανώνω ή σκαρφίζομαι κάποιαν ακολουθία γεγονότων και πράξεων με σκοπό να εξυπηρετηθούν δικές μου επιδιώξεις σε βάρος του άλλου.

Ώπα, ώπ, ώπαλα, σε πληθυντικό ώπλες, ωπαλάκια. Σήμερα κάποιοι γράφουν ό αντί ώ. Και υπάρχει και στα Γερμανικά κάτι αντίστοιχο: Hopla! Επιφώνημα που εκφράζει έκπληξη, συνήθως σε συνδυασμό με απαρέσκεια.


(Γιάννης ) #3

Ευχαριστώ Νίκο!
Δηλαδή, σκέφτομαι κάποια στρατηγική, με άλλα λόγια…
Ναι, ακριβώς, υπάρχει και στα γερμανικά.
Μόλις το έψαξα μάλιστα και βρήκα το εξής:
Etymologie:
hoppeln Vb. ‘kleine Sprünge machen, hüpfend springen, humpeln’

Δηλαδή, είναι γερμανική λέξη;


(Νίκος Πολίτης) #4

Δεν πολυσυμφωνώ με την ετυμολόγηση που βρήκες, Γιάννη. Η λέξη hopla δεν συνδέεται με μικρά πηδηματάκια. Δεν συνδέεται όμως, απ’ την άλλη, και με τα δικά μας όπα, όπαλα κλπ. που σημαίνουν κάτι συνήθως διαφορετικό από το γερμανικό hopla. Μία μόνο περίπτωση σκέφτομαι, με παρεμφερή χρήση στις δύο γλώσσες, όταν στα Ελληνικά αναφωνούμε (με ερωτηματικό τόνο) «Ώπα;» βλέποντας κάτι που δεν το περιμέναμε, π.χ. εμένα να ξεκινώ να τραγουδήσω τραγούδι του Καζαντζίδη.

Δεν νομίζω να το πήραμε εμείς από τα Γερμανικά, ή αντίστροφα.


(Γιάννης ) #5

Πετυχημένη η σύγκριση με τον Καζαντζίδη :slight_smile:
Τότε μάλλον σύμπτωση θα είναι.


#6

«Στήνω μηχανή» είναι περίπου το ίδιο με το «μηχανεύομαι κάτι».

Πρβλ. και «Πρέπει να ξέρεις μηχανή», «Όλος ο κόσμος τώρα δουλεύει μηχανές». Στο δεύτερο μάλιστα έχει δύο φορές και τη λέξη «μηχανικά», που μάλλον δε σημαίνει αυτό που εννοούμε τώρα (μηχανικά μιλούν = μιλούν χωρίς να σκεφτούν, αυτόματα) αλλά σχεδόν το αντίθετο: εκ του πονηρού, βάσει σχεδίου (μηχανής).


(Νίκος Πολίτης) #7

Και μην ξεχνάμε βεβαίως τη μηχανή που στήθηκε στου Αλευρά τη μάντρα, τη μηχανή που ΄στησε ο Τσιτσάνης στον μάγκα, κάνοντάς του ματσαράγκα.


(Φώτης Χατζίδης) #8

Επίσης ο Μάρκος με τον Απόστολο Χατζηχρήστο αυτή τη φορά, στο τραγούδι “Την μηχανή παράτα την”.

http://rebetiko.sealabs.net/display.php?d=0&recid=3873


(Νίκος Σαρηγιάννης) #9

ο βρασίδας καπετανάκης σημειώνει στο “λεξικό της πιάτσας” τον όρο “μηχανικός=ο κατεργάρης/ο απατεών”.


#10

Θα σχετίζεται με το “μηχανορραφώ”.