# Συζήτηση για το λήμμα ΜΠΑΓΙΑΝΤΕΡΑ

**URL:** <https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900>\
**Category:** Συζήτηση για το Ρεμπέτικο Γλωσσάρι\
**Created:** [Νοέμβριος 22, 2020, 9:27πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900 "2020-11-22T09:27:22Z")\
**Posts on this page:** 20\
**Page:** 3

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Tzitzis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/tzitzis/32/24349_2.png) [@Tzitzis](https://rembetiko.gr/u/Tzitzis)\
**Post date:** [Νοέμβριος 25, 2020, 10:22πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/41 "2020-11-25T10:22:33Z")

</div>

Πάντως είναι πιο πιθανό να είναι κόμμωση (κρίνοντας από τους στίχους) γιατί πιο εύκολα θα αποκαλούσαμε μια κοπέλα μπαγιαντέρα αν αυτή ήταν κόμμωση παρά αν ήταν μαντήλι…

Από κει και πέρα μου αρέσει η συζήτηση και αν μπορέσω κάπου θα βοηθήσω.

Το μόνο που έχω να προσθέσω είναι ότι από Ινδούς τότε η Ελλάδα δεν ξέρω πόσο σχέση είχε για να ταυτιστεί η ονομασία από τις ιερές πόρνες των Ινδών. Πως να το πω αυτό είναι οφ τελείως, δεν παίζει. Ίσως αν ψάχναμε αφίσες για το έργο από το οποίο πήρε ο Μπαγιαντέρας το όνομά του, η πληροφορίες για το πως είχε τα μαλλιά της η πρωταγωνίστρια να παίρναμε μια απάντηση. Πάντως αν υπάρχει ήδη σε λήμμα που έχει φτιαχτεί δεν νομίζω να είναι τόσο λάθος. Κρίνοντας και από την χρονολογία του έργου (νομίζω αναφέρθηκε 1922) τότε είναι σχεδόν σίγουρα το είδος της κόμμωσης.

Αυτά από μένα 🙂

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\
**Post date:** [Νοέμβριος 25, 2020, 10:31πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/42 "2020-11-25T10:31:29Z")

</div>

> [@Tzitzis](#):
>
> από Ινδούς τότε η Ελλάδα δεν ξέρω πόσο σχέση είχε για να ταυτιστεί η ονομασία από τις ιερές πόρνες των Ινδών

Άμεση σχέση, σίγουρα καμία. Έμμεση όμως, π.χ. παραστάσεις που να βάζουν και μια πινελιά (ή και παραπάνω) Ινδίας για εξωτισμό, γιατί όχι; Δε χρειάζεται να υποθέσουμε ότι αυτή η πινελιά ήταν και πιστή στην ινδική πραγματικότητα, Μπορούσε κάλλιστα να είναι επιπέδου «είμαι κινεζάκι, τρώω πολύ ρυζάκι».

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Tzitzis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/tzitzis/32/24349_2.png) [@Tzitzis](https://rembetiko.gr/u/Tzitzis)\
**Post date:** [Νοέμβριος 25, 2020, 10:45πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/43 "2020-11-25T10:45:02Z")

</div>

Πολύ δύσκολο. Επίσης εντάξει μιλάμε τώρα για πολύ εξειδικευμένο πράγμα. Όνομα ιερής πόρνης… Δεν ξέρω απλά δεν μου “κάθεται καλά”. Για την Ελλάδα του 1928. Θα πρέπει να δούμε πότε είναι οι πρώτες αναφορές σε “αραπιά και Ινδία” σε τραγούδια. Πορτ σαιντ και σκεντερία μου έρχεται στο μυαλό που είναι του 34; Αραπίνα μου σκερτσόζα (δεν θυμάμαι πότε - 1932;) Για Ινδίες νομίζω ο Τσιτσάνης ξεκίνησε να γράφει.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\
**Post date:** [Νοέμβριος 25, 2020, 10:52πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/44 "2020-11-25T10:52:29Z")

</div>

Πάντως είδαμε ήδη ότι το μπαλέτο με την Ινδή χορεύτρια (εδώ δεν ήταν ιερόδουλη, απ’ ό,τι κατάλαβα) που λεγόταν ρητά Μπαγιαντέρα ήταν σουξέ παγκοσμίως.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![anon84791074](https://rembetiko.gr/letter_avatar_proxy/v4/letter/a/fbc32d/32.png) [@anon84791074](https://rembetiko.gr/u/anon84791074)\
**Post date:** [Νοέμβριος 25, 2020, 11:58πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/45 "2020-11-25T11:58:04Z")

</div>

> [@Tzitzis](#):
>
> Πάντως είναι πιο πιθανό να είναι κόμμωση (κρίνοντας από τους στίχους) γιατί πιο εύκολα θα αποκαλούσαμε μια κοπέλα μπαγιαντέρα αν αυτή ήταν κόμμωση παρά αν ήταν μαντήλι…

> **[Victorian and Edwardian Fashions from "La Mode Illustrée"](https://books.google.gr/books?id=brXCAgAAQBAJ&pg=PT62&dq=La%2BBayadere%2BHeadpiece&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwj_uOar9JjtAhWCk4sKHVw8CmwQ6AEwAXoECAIQAg#v=onepage&q=La%20Bayadere%20Headpiece&f=false)**
>
> Over 1,000 illustrations, meticulously reproduced from rare issues of renowned fashion magazine, present a striking array of women¢s fashions from 1860 to 1914: elegant evening and dinner gowns, stylish daywear, wedding ensembles, bathing costumes,...

(εικόνα 4 και 7)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![loukasfilm](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/loukasfilm/32/16573_2.png) [@loukasfilm](https://rembetiko.gr/u/loukasfilm)\
**Post date:** [Νοέμβριος 25, 2020, 12:49μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/46 "2020-11-25T12:49:10Z")

</div>

> [@Tzitzis](#):
>
> Ίσως αν ψάχναμε αφίσες για το έργο από το οποίο πήρε ο Μπαγιαντέρας το όνομά του, η πληροφορίες για το πως είχε τα μαλλιά της η πρωταγωνίστρια να παίρναμε μια απάντηση.

Ανεβάζω την φωτογραφία από την ψηφιοποιημένη συλλογή του ΕΛΙΑ.

[http://eliaserver.elia.org.gr:8080/lselia/listres.aspx?lsid=140136&fcode=p410a&ftext=ΣΕΙΡΑ%20ΜΟΥΣΙΚΟΥ%20ΚΟΜΜΑΤΙΟΥ&fval=Η%20μπαγιαντέρα.%20Οπερέτα%20του%20Emmerich%20Kalman&form=300006](http://eliaserver.elia.org.gr:8080/lselia/listres.aspx?lsid=140136&fcode=p410a&ftext=%CE%A3%CE%95%CE%99%CE%A1%CE%91%20%CE%9C%CE%9F%CE%A5%CE%A3%CE%99%CE%9A%CE%9F%CE%A5%20%CE%9A%CE%9F%CE%9C%CE%9C%CE%91%CE%A4%CE%99%CE%9F%CE%A5&fval=%CE%97%20%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AD%CF%81%CE%B1.%20%CE%9F%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%AD%CF%84%CE%B1%20%CF%84%CE%BF%CF%85%20Emmerich%20Kalman&form=300006)

 ![MS.6.061](https://rembetiko.gr/uploads/default/original/2X/b/b3a701524a43b6501f7e12eee8ba20868090ed8f.jpeg)

Δεν ξέρω αν είναι το λιμπρέτο της οπερέτας, ή μεταγενέστερο εξώφυλλο παρτιτούρας.  
Το θέμα είναι το εξής. Στο βίντεο που παρέθεσα στο #17 με τον Τέτο Δημητριάδη, από το 0:47 έως το 1:34 έχει επίσης σχεδόν την ίδια φωτογραφία με την διαφορά να είναι ακριβώς στα μαλλιά. Στην μία φαίνεται μια κοντοκουρεμένη κοπέλα με ένα είδος μαντηλιού ως στολίδι στα μαλλιά ενώ στην άλλη φωτογραφία είναι μια κοπέλα με μακρυά μαλλιά με ένα μικρότερο στολίδι. Δεν ξέρω ποια από τις δύο φωτογραφίες μπορεί να δώσει μια “απάντηση”.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Tzitzis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/tzitzis/32/24349_2.png) [@Tzitzis](https://rembetiko.gr/u/Tzitzis)\
**Post date:** [Νοέμβριος 25, 2020, 12:59μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/47 "2020-11-25T12:59:06Z")

</div>

Υπάρχει και κούρεμα καπελάκι. Βάλε με το μυαλό σου λοιπόν 100 χρόνια μετά να ακούγαν στιχο που να λέει “και καπελάκι εχεις (σ)τα μαλλιά…”

Απλά σκεφτείτε το…

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![anon84791074](https://rembetiko.gr/letter_avatar_proxy/v4/letter/a/fbc32d/32.png) [@anon84791074](https://rembetiko.gr/u/anon84791074)\
**Post date:** [Νοέμβριος 25, 2020, 1:21μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/48 "2020-11-25T13:21:48Z")

</div>

Το έχω ανεβάσει παραπάνω αυτό… όλο το τετρασέλιδο…

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![loukasfilm](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/loukasfilm/32/16573_2.png) [@loukasfilm](https://rembetiko.gr/u/loukasfilm)\
**Post date:** [Νοέμβριος 25, 2020, 1:58μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/49 "2020-11-25T13:58:09Z")

</div>

Δεν το είδα κάπου στα μηνύματά σου. Σε αυτή την περίπτωση ας σβήσουν το μήνυμά μου οι διαχειριστές.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![chrispanag](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/chrispanag/32/14798_2.png) [@chrispanag](https://rembetiko.gr/u/chrispanag)\
**Post date:** [Νοέμβριος 25, 2020, 2:02μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/50 "2020-11-25T14:02:53Z")

</div>

Το είχε ανεβάσει εδώ:

> [@Ανθιμος](#):
>
> [https://www.vmrebetiko.gr/item/?id=3246](https://www.vmrebetiko.gr/item/?id=3246)

> [@loukasfilm](#):
>
> Σε αυτή την περίπτωση ας σβήσουν το μήνυμά μου οι διαχειριστές.

Λουκά, δεν χρειάζεται να σβηστεί κάποιο μήνυμα, αφού προσθέτεις και την άποψή σου και παραθέτεις και την εικόνα οπότε προσθέτει στη συζήτηση, παρ’ όλο που είχε ανέβει ξανά η πηγή 🙂

@Ανθιμος επειδή μερικές φορές είναι δύσκολο να διαβάζονται όλοι οι παρατιθέμενοι σύνδεσμοι απ’ όλους (και να θυμόμαστε και τι περιέχουν), θα βελτίωνε τη διαδικασία της συζήτησης αν έβαζες όπου χρειάζεται μαζί με τον σύνδεσμο και κάποια περιγραφή/εικόνα. Έτσι, θα είναι πιο εύκολο να φαίνεται τι έχει ήδη ανέβει.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![loukasfilm](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/loukasfilm/32/16573_2.png) [@loukasfilm](https://rembetiko.gr/u/loukasfilm)\
**Post date:** [Νοέμβριος 25, 2020, 2:05μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/51 "2020-11-25T14:05:49Z")

</div>

Το συγκεκριμένο λινκ μου το κόβει ως “επικίνδυνο” το firewall που έχουμε στη δουλειά, γι αυτό δεν το είδα.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![chrispanag](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/chrispanag/32/14798_2.png) [@chrispanag](https://rembetiko.gr/u/chrispanag)\
**Post date:** [Νοέμβριος 25, 2020, 2:07μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/52 "2020-11-25T14:07:28Z")

</div>

Και όμως είναι ο σύνδεσμος του Ψηφιακού Αρχείου Κουνάδη… ίσως θα πρέπει να μιλήσεις με κάποιον IT εκεί να το ανοίξουν… (κάποια βλακεία θα έχουν κάνει και στην μεριά του ψηφιακού αρχείου για να το βγάζουν επικίνδυνο τα firewalls)

Τέλος πάντων, ας συνεχίσουμε τη συζήτηση στο θέμα μας 🙂

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![anon84791074](https://rembetiko.gr/letter_avatar_proxy/v4/letter/a/fbc32d/32.png) [@anon84791074](https://rembetiko.gr/u/anon84791074)\
**Post date:** [Νοέμβριος 25, 2020, 3:50μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/53 "2020-11-25T15:50:11Z")

</div>

Η φράση «φαραώ και μπαγιαντέρα» λεγόταν κατά τη δεκαετία του 1920, σηματοδοτώντας τη σχετική μόδα στην ένδυση, ως προς αυτά τα δύο δημοφιλή μοτίβα.

Όσον αφορά τα «φαραώ», εύρισκες από πουκάμισα «φαραώ» έως μαντιλάκια «φαραώ» κλπ, καθώς το μοτίβο «φαραώ» είχε γίνει παγκόσμια μόδα λόγω της τότε ανακάλυψης του Τουταγχαμών (1922):

> **[King Tutankhamun: How a tomb cast a spell on the world](https://www.bbc.com/culture/article/20191029-king-tutankhamun-the-tragic-cause-of-the-pharaohs-cult)**
>
> As the pharaoh’s treasures travel to London, Patricia Clavin looks at how the discovery of his tomb resonated with the bloodshed – and consumerism – of the early 20th Century.

Όσον αφορά το μοτίβο «μπαγιαντέρα», αφορούσε πάλι τη μόδα στην ένδυση, όπως π.χ. οι γραβάτες «μπαγιαντέρα»:

> **[Auction Lot 71 - HERMES
Cravate en soie, motifs bayadère. On y joint sa ... |...](https://www.gazette-drouot.com/en/lots/3855975-hermes-cravate-en-soie-motifs---)**
>
> Lot 71 | HERMES
> Cravate en soie, motifs bayadère. On y joint sa boite | Gazette Drouot

και άλλα:

> **[Chemises sur mesure. Chemises italiennes de luxe – Tailleur en ligne](https://www.bivolino.com/fr/chemises-rayures-bayadere)**
>
> Chemises homme sur mesure du Tailleur en ligne Bivolino. Chemises italiennes de luxe. Chemise sur mesure durable, customisée et personnalisée.

Ενδιαφέρον κειμενάκι και αυτό:

«Χριστούγεννα στην παλιά Λάρισα» (εφημ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ 23/12/2012)

Πολύ της μόδας τότε ήταν το φοξ - τροτ, οι καντρίλιες, το ταγκό, το βαλς εζιτασιόν και το τσάρλεστον. Γλεντούσαν με τα «Ούζα προλονζέ, τα προλονζέ απρέ μιντί» για τους γαλλομαθείς και πάντοτε ακολουθούσαν το χαρτοπαίγνιο, μπακαράς, πόκα, ρουλέτα κ.ά. Γλεντούσαν όμως και στα «ζουρφίξ» και άλλες συγκεντρώσεις που έκαναν τότε στα διάφορα κέντρα που διέθεταν μεγάλη αίθουσα, μουσική, ντιζέζ, νούμερα κ.λπ. όπως στην πλατεία το Πανελλήνιον, αργότερα «Ντορέ», το Βασιλικό, που ήταν όπου τώρα η Α΄ ΔΟΥ, ο Παράδεισος, ο Νέος Κόσμος, η Λέσχη Ασλάνη, Αλκαζάρ, Ανω και Κάτω Φρούριο, Κήπος Χαλήμαγα, στην πλατεία τότε Ανακτόρων (όπου σήμερα το Ωδείον), μπαρ ΣΕΚ, Οαση, Καρύδιο, Φάληρο, Μοκάμπο και άλλα. Σ΄ όσους όμως άρεσε το τραγούδι συνοδεία κιθάρας, μαντολίνου κ.λπ., συγκεντρώνονταν στις διάσπαρτες τότε ταβέρνες, τις τόσες πολλές. Στις συγκεντρώσεις, άντρες και γυναίκες ντύνονταν άψογα, οι άντρες με μαύρα κουστούμια και οι γυναίκες με μοντέρνο και σικ ντύσιμο και ακολουθούσαν πιστά τη μόδα. **Θυμάμαι μια εποχή μόδας «Φαραώ και Μπαγιαντέρα», που οι γυναίκες, έπρεπε να φορούν καπέλα που να πλησιάζει το σχήμα του τρουμπάν και μπέρτες και οι άντρες να φορούν γραβάτα, κάλτσες και μαντιλάκι, στη μικρή τσέπη του σακκακιού, του ιδίου χρώματος** και λουστρίνι παπούτσια, με την ιταλική ρεμπούμπλικα. Αλλά τι να θυμηθεί κανείς για τις άγιες ημέρες

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![elenh](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/elenh/32/93_2.png) [@elenh](https://rembetiko.gr/u/elenh)\
**Post date:** [Νοέμβριος 25, 2020, 4:20μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/54 "2020-11-25T16:20:29Z")

</div>

Το μπαλέτο “Μπαγιαντέρα” με τους συντελεστές του επηρέασε σε τέτοιο σημείο, ώστε να δημιουργήσει μόδα.  
Από μεταξωτά όλων των ειδών ρούχα, στολίδια κ.λπ., μέχρι και παπούτσια.

Θα μπορούσε να εμπνευστεί διαφορετικά ένας δημιουργός και να πει σε κάποιο στιχάκι:

“…μεταξωτό μπαγιαντέρα [ή, παπούτσια μπαγιαντέρα] σου φόρεσε η μαμά σου…”

και να μην υπονοεί υποχρεωτικά γυναίκα, αλλά κάτι που επηρέασε τη μόδα της εποχής και να αποτέλεσε παράδειγμα μίμησης.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![anon84791074](https://rembetiko.gr/letter_avatar_proxy/v4/letter/a/fbc32d/32.png) [@anon84791074](https://rembetiko.gr/u/anon84791074)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 6, 2025, 10:43πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/55 "2025-12-06T10:43:51Z")

</div>

Επαναφέρω τη συζήτηση αυτή, καθώς εξακολουθώ να θεωρώ ατεκμηρίωτο το αναφερόμενο στο λήμμα του Γλωσσαρίου ( "_1. Είδος κουρέματος των αρχών του αιώνα, σε στυλ αντρικό, κοντοκουρεμένο, που προήλθε από μίμηση της ομώνυμης πρωταγωνίστριας της όπερας «Μπαγιαντέρα».")_

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 6, 2025, 11:15πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/56 "2025-12-06T11:15:04Z")

</div>

Για να μην ανατρέχω, τώρα, σε πενηντακάτι λήμματα, ποια θέση παίρνεις εσύ, με όσα λιγότερα λόγια γίνεται, σχετικά με το ατεκμηρίωτο του ισχυρισμού, Άνθιμε;

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![anon84791074](https://rembetiko.gr/letter_avatar_proxy/v4/letter/a/fbc32d/32.png) [@anon84791074](https://rembetiko.gr/u/anon84791074)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 6, 2025, 11:58πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/57 "2025-12-06T11:58:57Z")

</div>

> [@nikos\_politis](#):
>
> ποια θέση παίρνεις εσύ, με όσα λιγότερα λόγια γίνεται,

Θα έλεγα να ανατρέξεις (το είπα με λίγα λόγια 🙂)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![elenh](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/elenh/32/93_2.png) [@elenh](https://rembetiko.gr/u/elenh)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 6, 2025, 3:52μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/58 "2025-12-06T15:52:56Z")

</div>

> [@elenh](#):
>
> Το μπαλέτο “Μπαγιαντέρα” με τους συντελεστές του επηρέασε σε τέτοιο σημείο, ώστε να δημιουργήσει μόδα.  
> Από μεταξωτά όλων των ειδών ρούχα, στολίδια κ.λπ., μέχρι και παπούτσια.
> 
> Θα μπορούσε να εμπνευστεί διαφορετικά ένας δημιουργός και να πει σε κάποιο στιχάκι:
> 
> “…μεταξωτό μπαγιαντέρα [ή, παπούτσια μπαγιαντέρα] σου φόρεσε η μαμά σου…”
> 
> και να μην υπονοεί υποχρεωτικά γυναίκα, αλλά κάτι που επηρέασε τη μόδα της εποχής και να αποτέλεσε παράδειγμα μίμησης.

Στην προηγούμενη ανάρτησή μου, να προσθέσω και ένα παρεμφερές:

_῾..πόλκα τα ‘χεις τα μαλλιά θα στα κάνω κατσαρά,_

_πόλκα το ‘χεις το μαλλί για να σ’ αγαπώ πολύ,_…”, μπάλος από την Τζιά

_και στο παραδοσιακό:_

”…Πάρε καρότσα κι έλα

να δεις πού μ’ έχουνε,

στα σίδερα δεμένο

και με παιδεύουνε.

Ταρλαμπούμπα, ταρλαλά,

**πόλκα τά’χεις τα μαλλιά** ….”

Επηρέαζαν πολύ και δημιουργούσαν μόδα οι χοροί αυτοί απ’ό,τι διαπιστώνουμε.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 6, 2025, 4:36μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/59 "2025-12-06T16:36:24Z")

</div>

> [@elenh](#):
>
> _῾..πόλκα τα ‘χεις τα μαλλιά θα στα κάνω κατσαρά,_
> 
> _πόλκα το ‘χεις το μαλλί για να σ’ αγαπώ πολύ,_…”, μπάλος από την Τζιά

Για την ακρίβεια, πόλκα από την Τζια. Η πόλκα, εκτός από τον χορό, ήταν κι ένα χτένισμα, που άφηνε ένα μεγάλο τσουλούφι / φράντζα / κοκοράκι. Οι Τζιώτες θεωρούν ότι ο χορός τους ονομάστηκε από τον στίχο με την κόμμωση, αν και βέβαια το αντίστροφο έχει συμβεί: εφόσον ο χορός λέγεται πόλκα, κάποιος κότσαρε στιχάκια για το χτένισμα πόλκα.

Με διάφορες τοπικές παραφθορές έχει γίνει και μπόρκα, και αναφέρεται σ’ έναν πολύ γνωστό στίχο στο Θαλασσάκι που σήμερα δε γίνεται κατανοητός κι έτσι πολύ συχνά τον ακούυμε αλλοιωμένο:

_Θάλασσα, τους θαλασσινούς μην τους θαλασσοδέρνεις,  
ροδόσταμο να γίνεσαι, την **μπόρκα** τους να ραίνεις._

(Δηλαδή το τσουλούφι τους, τελικά τα μαλλιά τους. Συνήθως ακούμε την πόρτα -ποια πόρτα καταμεσής της θάλασσας;-, τη βόλτα κ.ά.)

Τώρα, για το αν η κόμμωση ονομάστηκε από τον χορό, δεν ξέρω.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![elenh](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/elenh/32/93_2.png) [@elenh](https://rembetiko.gr/u/elenh)\
**Post date:** [Δεκέμβριος 6, 2025, 5:02μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900/60 "2025-12-06T17:02:33Z")

</div>

Ας προστεθεί και αυτό:

(ως επίρρ. στη φρ.) «μαλλιά πόλκα» — είδος κόμμωσης στο οποίο τα μαλλιά φθάνουν μέχρι το λαιμό, με οριζόντιο κόψιμο.

[Πηγή: [https://greek\_greek.en-academic.com/147587/%CF%80%CF%8C%CE%BB%CE%BA%CE%B1](https://greek_greek.en-academic.com/147587/%CF%80%CF%8C%CE%BB%CE%BA%CE%B1)]

[Προηγούμενη σελίδα](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900.md?page=2)

[Επόμενη σελίδα](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1/40900.md?page=4)
