# Πειραιώτικος δρόμος **URL:** \ **Category:** Μουσική θεωρία\ **Tags:** πειραιώτικος, δρόμοι\ **Created:** [Ιανουάριος 27, 2018, 3:58πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%80%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%B1%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%82-%CE%B4%CF%81%CF%8C%CE%BC%CE%BF%CF%82/14021 "2018-01-27T03:58:42Z")\ **Posts on this page:** 1\ **Showing post:** 19
**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\ **Post date:** [Αύγουστος 26, 2019, 6:47μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CF%80%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%B1%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%82-%CE%B4%CF%81%CF%8C%CE%BC%CE%BF%CF%82/14021/19 "2019-08-26T18:47:57Z")
Ανακινώ αυτό το θέμα για τον πειραιώτικο για τους εξής λόγους: -Υπάρχει μόνιμα και διάχυτα μια απορία για την αντιστοιχία του με κάποιο μακάμ. Συνήθως ο σχετικός προβληματισμός καταλήγει κάπου γύρω στο χιτζαζκιάρ, αλλά όχι ακριβώς πάνω του. -Πρόσφατα, εκεί με τους μανέδες που γράφω, διατύπωσα κι εγώ ο ίδιος αυτή την απορία. Αφορμή ήταν ο εντοπισμός μιας σειράς μανέδων που είναι σε πειραιώτικο δρόμο αλλά αναπτύσσονται με τρόπο μακαμίστικο. -Βρήκα τώρα μόλις σε άλλη συζήτηση του φόρουμ μια απάντηση, την οποία όμως οι γνώσεις μου δε μου επιτρέπουν να επιβεβαιώσω ή να απορρίψω. Συγκεκριμένα: α) Η δική μου απορία: > [@Τυποποιημένοι μανέδες](https://rembetiko.gr/t/%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82/37562/68): > > όλοι αυτοί οι μανέδες, τυποποιημένοι ή όχι, ακολουθούν πιστά το μακαμίστικο μοντέλο μελωδικής ανάπτυξης, τη στιγμή που ο Πειραιώτικος δρόμος δεν αντιστοιχεί σε κανένα μακάμι! Είναι σίγουρα δυνατόν να βρεθούν ισχυροί συσχετισμοί του με τον _δρόμο_ Χιτζαζκιάρ (όπως άλλωστε υπονοείται και από τον τίτλο «Χιτζαζκιάρ Πειραιώτικος μανές» που συναντήσαμε σε μία περίπτωση), αλλά πάντως η δομή και η συμπεριφορά του Πειραιώτικου δεν είναι εύκολο να ενταχθούν στο _μακάμ_ Χιτζαζκιάρ. > > Ο Ανδρίκος, η μόνη πηγή που έχω υπόψη μου να εξετάζει τον Πειραιώτικο (και γενικά τους δρόμους) σε σχέση με τα μακάμια, αντιδιαστέλλει σαφώς τα δύο τροπικά φαινόμενα, Πειραιώτικο και Χιτζαζκιάρ. Θα είχε ενδιαφέρον να διαβάσει κανείς όλο του το σχετικό κεφάλαιο, όπου μεταξύ άλλων επισημαίνεται ότι δεν υπάρχει ειδική (αποκλειστική) σχέση του Πειραιώτικου δρόμου με τον Πειραιά και το πειραιώτικο ρεμπέτικο - κάτι που, άλλωστε, επιβεβαιώνεται περίτρανα και εδώ με τους πειραιώτικους μανέδες. Τα όσα λέει ο Ανδρίκος για την ίδια την τροπική δομή και συμπεριφορά του δρόμου και για τη σχέση του με το Χιτζαζκιάρ δεν είναι εύκολο να τα συνοψίσω εδώ. Πάντως, ενώ σε κάθε δρόμο αφιερώνει ένα κεφάλαιο όπου, στερεότυπα, περιλαμβάνεται και μία ενότητα με τίτλο «το αλά τούρκα ραστ/σαμπά κλπ.», ειδικά για τον Πειραιώτικο αυτή η ενότητα παραλείπεται. Αυτό είναι εύλογο μεν, στο μέτρο που στην αυθεντική τούρκικη μουσική -αυτήν που περιγράφει η θεωρία μακάμ- δεν υπάρχει αντίστοιχο τροπικό φαινόμενο, συνάμα όμως είναι και παράλειψη αφού υπάρχουν τόσες περιπτώσεις πειραιώτικου με «αλά τούρκα» διαχείριση και απόδοση. > > Δε θα επεκταθώ άλλο σε τροπική θεωρία, αφού εδώ το θέμα είναι άλλο. Επισημαίνω πάντως ένα ζήτημα σχετικά με τον πειραιώτικο δρόμο που νομίζω ότι αξίζει να διερευνηθεί περαιτέρω. β) Η απάντηση που βρήκα αλλού: > [@Πολλά είδανε τα μάτια μου](https://rembetiko.gr/t/%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%BB%CE%AC-%CE%B5%CE%AF%CE%B4%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%84%CE%B1-%CE%BC%CE%AC%CF%84%CE%B9%CE%B1-%CE%BC%CE%BF%CF%85/9045/18): > > Οι Τούρκοι, βέβαια, χρησιμοποιούν και το όνομα Sιrf Ηιcazkar για το μακάμι αυτό. …αν και βέβαια αναφέρεται και μια άλλη άποψη: > [@Πολλά είδανε τα μάτια μου](https://rembetiko.gr/t/%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%BB%CE%AC-%CE%B5%CE%AF%CE%B4%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%84%CE%B1-%CE%BC%CE%AC%CF%84%CE%B9%CE%B1-%CE%BC%CE%BF%CF%85/9045/8): > > στο βιβλίο του Ευγένιου Βούλγαρη, ο δρόμος πειραιώτικος αντιστοιχεί με το τουρκικό μακάμ “Ζιργκιουλελί Σουζινάκ με μόνιμη δίεση στην 4η βαθμίδα” Τη λέξη αυτή, Σερφ ή Σιρφ, την είχα συναντήσει σε τίτλους κομματιών και δεν ήξερα τι σημαίνει. Το μακάμ Σιρφ Χιτζαζκιάρ δεν το είχα υπόψη μου, γιατί ο Μαυροειδής δεν το περιλαμβάνει (μπορεί βέβαια και να 'μαι στραβός - δε νομίζω όμως να το 'χω δει), όσο για τον Βούλγαρη, δεν τον έχω, αλλά η περιγραφή «μακάμ Οτιδήποτε με μια μόνιμη δίεση» μάλλον μου λέει ότι ακριβής αντιστοιχία με μακάμι δεν υπάρχει! Στο Σίλαμπς έχει **[4 κομμάτια](http://rebetiko.sealabs.net/display.php?string=%CF%83%CE%B9%CF%81%CF%86)** με το «Σιρφ» στον τίτλο τους και **[άλλα 6](http://rebetiko.sealabs.net/display.php?string=%CF%83%CE%B5%CF%81%CF%86)** με το «Σερφ». Όλα ταξίμια και αμανέδες (άλλωστε μόνο σ’ αυτά τα δύο είδη συνηθίζεται να ονομάζονται τα κομμάτια με βάση τον δρόμο ή το μακάμι). Σε μια χαλαρή ακρόαση, αρκετά από αυτά θα τα έλεγα όντως «πειραιώτικο», όχι όλα όμως. Ξέρει κανείς κάτι περισσότερο για το μακάμ Σιρφ Χιτζαζκιάρ; --- _[View the full topic](https://rembetiko.gr/t/%CF%80%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%B1%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%82-%CE%B4%CF%81%CF%8C%CE%BC%CE%BF%CF%82/14021)._