Οι πρώτοι μπουζουξήδες


#25

Α πα πα πα πα πα! Φαρμάκι στάζεις αδερφέ μου!:019:


#26

Το παλικάρι με το μπουζούκι, στην τοιχογραφία του 1.100 π.Χ. στην Αίγυπτο, πώς το λένε; :089:


(Ελένη) #27

Μιλάμε για την ίδια τοιχογραφία;

Παληκάρι;;;
Χμ…


#28

Χε χε χε! Οχι!


(system) Ανακινήθηκε αυτόματα από το σύστημα #29

(Φώτης Χατζίδης) #30

COL%2056108%20%20B COL%2056108%20%20A


(Φώτης Χατζίδης) #31

56137-F-


(Φώτης Χατζίδης) #32


#33

Σ’ αυτό το τραγούδι δεν υπάρχει μπουζούκι, παρά την προσφώνηση. Δύο κιθάρες είναι. Μία μελωδική που παίζει ο Περιστέρης και μία -άκρως επιβλητική- εννιάχορδη. Επίσης βιολί και κρουστό (καστανιέτες ή ξύλινα κουτάλια).


(Νίκος Πολίτης) #34

μάλλον για κουτάλια τα ακούω, αλλά πρέπει να είναι τέσσερα ζευγάρια (δύο άτομα, διαφορετικά μεγέθη). Πάντως, καστανιέτες και κουτάλια δεν θα τα πεις κρουστά, ιδιόφωνα είναι.


#35

Το βρίσκω υπερβολικό να έχουν καλέσει δύο άτομα στην ηχογράφηση γι’ αυτό και μόνο το σκοπό (και άρα να χρησιμοποιήθηκαν τέσσερα ζεύγη κουτάλια). Ούτε ακούγεται κάτι τέτοιο, τουλάχιστον στ’ αυτιά μου.

Επίσης, ο όρος “κρουστά” μπορεί να καλύψει εννοιολογικά τόσο τα μεμβρανόφωνα όσο και τα ιδιόφωνα. Φυσικά, αν λεπτολογήσουμε, μπορούμε να πούμε ότι και η χορδή του πιάνου κρούεται*, άρα μια διάκριση ίσως να χρειάζεται. Αυτή η διάκριση συνήθως δεν συμβαίνει παρά μόνο σε εγχειρίδια όπου γίνεται αναφορά στην ταξινόμηση των οργάνων, και αυτό όχι πάντα. Έχω διάφορα εγχειρίδια -ξένα βεβαίως- όπου τόσο τα μεμβρανόφωνα όσο και τα ιδιόφωνα κατατάσσονται στη λίστα με τα “percussion instruments” χωρίς περαιτέρω διάκριση. Νομίζω λοιπόν ότι καλώς χρησιμοποίησα τον όρο “κρουστά”.

*Πράγματι, σε κάποιες παρτιτούρες το πιάνο ομαδοποιείται μαζί με τα κρουστά (percussion), στα οποία περιλαμβάνονται τόσο μεμβρανόφωνα, π.χ. timpani, όσο και και ιδιόφωνα, π.χ. ξυλόφωνο.


#36

Το ένα δεν αποκλείει το άλλο.

«Κρουστά» είναι όρος της παλιότερης διάκρισης των οργάνων σε έγχορδα, πνευστά και κρουστά. Αυτή η διάκριση θεωρήθηκε ασυνεπής, γιατί ανακατεύει τα κριτήρια: έγχορδα (ποιο είναι το σώμα που δονείται για να δώσει ήχο; - η χορδή) - πνευστά και κρουστά (με ποιο τρόπο προκαλούμε τη δόνηση; - φυσώντας ή κρούοντας) και αντικαταστάθηκε από τη νεότερη διάκριση σε χορδόφωνα, αερόφωνα, μεμβρανόφωνα και ιδιόφωνα, η οποία χρησιμοποιεί ένα ενιαίο κριτήριο (ποιο σώμα δονείται για να δώσει ήχο; - η χορδή, ο αέρας εντός του οργάνου, μια μεμβράνη, το ίδιο το σώμα του οργάνου).

Βέβαια στην πράξη είναι σαν απλώς να άλλαξαν λίγο όνομα τα έγχορδα και τα πνευστά, και να διαιρέθηκαν τα κρουστά σε δύο υποκατηγορίες, δηλαδή τι 'χες Γιάννη, τι 'χα πάντα. Πράγματι, τα ιδιόφωνα είναι κρουστά - ακόμη και τα μελωδικά, π.χ. ξυλόφωνο, κρουστά θεωρούνταν και με την παλιά διαίρεση. Πάντως επιστημονικά δεν είναι περιττή η αναθεώρηση της διάκρισης, και υπάρχουν και κάποιες λίγες περιπτώσεις όπου όντως διορθώνει προβλήματα (π.χ. έγχορδα σαν το πιάνο όπου η χορδή δονείται διά της κρούσεως).


ΥΓ Το 'χα γράψει πριν εμφανιστεί το #35 του Πελοποννησίου και άργησα να το στείλω, με αποτέλεσμα να αλληλοεπικαλυπτόμαστε…


(Νίκος Πολίτης) #37

Εγώ παιδιά, ένα ξέρω: η κρούση, είτε αυτή προκαλείται για να πληγεί αντικείμενο, είτε για να εκμεταλλευτούμε τον ήχο που αυτή παράγει, προϋποθέτει ακινησία του κρουομένου αντικειμένου και χρήση είδικού επί τούτου αντικειμένου: ποτέ δεν θα κρούσωμε ένα τύμπανο, σπρώχνοντάς το προς το ραβδί ή τη βίτσα, ούτε χορδή πιάνου σπρώχνοντάς την προς το πέδιλο (έτσι λέγεται; ), ή πόρτα σπρώχνοντάς την προς το ρόπτρο. Με τα κουτάλια και τις καστανιέτες, σπρώχνουμε τα ίδια τα όργανα, το ένα προς το άλλο.


#38

Ιδιόφωνα πάντως, Νίκο, δεν είναι ειδικώς αυτά που αποτελούνται από ζεύγος όμοιων σωμάτων (καστανιέτες, κουτάλια, ζίλια, κύμβαλα), όπου συμβαίνει αυτό που περιγράφεις. Αυτά μπορούμε να τα λέμε δυόφωνα αν θες! :slight_smile:


(Νίκος Πολίτης) #39

Μα φυσικά! Τεράστια η φαντασία του ανθρώπου: Πέρα απ’ το σήμαντρο (ο Ανωγειανάκης το συμπεριλαμβάνει στα μουσικά όργανα), υπάρχουν και κουδούνια, μασιές, ακόμα και ροκάνες! Ο Ανωγειανάκης φτάνει στο σημείο να θεωρεί «Ελληνικό μουσικό όργανο» και το χαρτονάκι (από πλακέ κουτί τσιγάρων) που έβαζαν τα παιδιά (κι εγώ!) στα ποδήλατά τους!


#40

Ειδικά με τα κουδούνια, ο Ανωγειανάκης είχε μια εμμονή. Ωστόσο πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ένα κουδούνι προβάτου μπορεί να λειτουργεί με ακριβώς τις ίδιες φυσικές αρχές όπως ένα κουδούνι που είναι πιο ξεκάθαρα μουσικό όργανο (π.χ. μέρος μιας συστοιχίας κουδουνιών που παίζουν μελωδίες, νομίζω κάτι τέτοια όργανα υπάρχουν στην Ινδονησία). Το ίδιο κι ένα σανίδι ακριβώς ίδιο με το σήμαντρο αλλά ενταγμένο σ’ ένα μουσικό σύνολο.

Το χαρτονάκι μπορεί να μην είναι μουσικό όργανο, αλλά παραμένει ιδιόφωνο.

Εν πάση περιπτώσει, η διάκριση δεν είναι του Ανωγειανάκη, είναι διεθνώς αποδεκτή. Οπότε δεν ευθύνεται για τυχόν σημεία του Ανωγειανάκη με τα οποία μπορεί να διαφωνούμε. Πόσο μάλλον αν οι διαφωνίες δεν εστιάζουν στο τι είναι ιδιόφωνο αλλά στο τι είναι μουσικό όργανο (θέμα τεράστιο, που και άλλοτε εδώ λίγο έλειψε να το λύσουμε, φέρνοντας παραδείγματα από Stomp κλπ., αλλά τελικά μας ξέφυγε).


(Νίκος Πολίτης) #41

Ε ναι, και το αμόνι του σιδερά παραμένει ιδιόφωνο αλλά, μουσικό όργανο δεν είναι…

(εγώ σταματάω εδώ, νομίζω ότι εξαντλήθηκα)


#42

Μια στιγμή, πριν το αφήσεις, να βεβαιωθώ τουλάχιστον ότι καταλαβαίνω:

Με τα παραδείγματα του αμονιού και του σημάντρου κλπ., εννοείς ότι δεν είναι όργανα ούτε τα κουτάλια και τα ζίλια κ.τ.ο.;


(Νίκος Πολίτης) #43

Ε, όχι βέβαια! Κάθε αντικείμενο που χρησιμοποιείται από μουσικούς σε ορχήστρα, είναι όργανο. Τώρα, αν κάποια φορά κάποιος ενορχηστρωτής συμπεριλάβει (π.χ.) ένα σήμαντρο ή ένα τρίγωνο (των καλάντων) σε ένα (π.χ.) συμφωνικό έργο, συνήθως αυτό θα συνιστά εξαίρεση και όχι τον κανόνα. Θυμάμαι μια φορά, μικρό παιδί, παρακολουθούσα μία συμφωνική συναυλία της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών. Σε κάποιο σημείο πίσω, ένα τεράστιο τρίγωνο κρεμόταν δεμένο σε ένα υποστήλωμα. Πίσω του, ένας φρακοφορεμένος, όπως βεβαίως όλοι οι μουσικοί, καθόταν σε μία καρέκλα και είχε μπροστά του ένα αναλόγιο, το οποίο ξεφύλλιζε κάθε τόσο, όπως όλοι οι υπόλοιποι μουσικοί. Κάποια στιγμή σηκώθηκε όρθιος και τότε παρατήρησα ότι κρατούσε μία μεταλλική βέργα στο χέρι. Κάποια επόμενη στιγμή έδωσε ένα ήπιο χτύπημα στο τρίγωνο και μετά, με την άνεσή του, κάθισε πάλι στην καρέκλα και συνέχισε να ξεφυλλίζει την παρτιτούρα μέχρι τη στιγμή που και αυτός, μαζί με όλους, σηκώθηκε για να ανταποκριθεί στο χειροκρότημα των ακροατών.

Το τρίγωνο, κάποτε ίσως και το σήμαντρο (το αμόνι ποτέ!) μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατ’ εξαίρεσιν σε συμφωνικές ορχήστρες, ενώ βεβαίως δεν συνιστούν εξαίρεση τα βιολιά, το όμποε κλπ. κλπ. κλπ. Στα μικρά όμως συνήθως σχήματα λαϊκής μουσικής, μάλλον δεν θα δεις τραγουδίστρια που να μην χρησιμοποιήσει κάποια στιγμή ζήλια, ντέφι, κουτάλια κλπ. Άρα αυτά τα αντικείμενα είναι σαφώς όργανα της λαϊκής ορχήστρας.


(Φώτης Χατζίδης) #44

COL%2056294%20%20A

COL%2056294%20%20B

COL%2056327%20%20A

COL%2056327%20%20B