# Οι λαχανάδες: Λέφα/Ρέφα - Άρθρο του Άρη Νικολαΐδη στο baglamas.gr

**URL:** <https://rembetiko.gr/t/%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%86%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CF%81%CE%B7-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-baglamasgr/41909>\
**Category:** Στίχοι & τραγούδια\
**Tags:** παπάζογλου-βαγγέλης\
**Created:** [Φεβρουάριος 25, 2021, 10:20πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%86%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CF%81%CE%B7-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-baglamasgr/41909 "2021-02-25T10:20:25Z")\
**Posts on this page:** 16\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![chrispanag](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/chrispanag/32/14798_2.png) [@chrispanag](https://rembetiko.gr/u/chrispanag)\
**Post date:** [Φεβρουάριος 25, 2021, 10:20πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%86%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CF%81%CE%B7-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-baglamasgr/41909/1 "2021-02-25T10:20:26Z")

</div>

Συνέχιση της συζήτησης από το [Συζήτηση για τη λέξη "πούφι"](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B7-%CF%80%CE%BF%CF%8D%CF%86%CE%B9/41023/59):

> [@Συζήτηση για τη λέξη "πούφι"](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B7-%CF%80%CE%BF%CF%8D%CF%86%CE%B9/41023/59):
>
> Γιατί και _λέφα_; Τί νόημα έχει η λέξη;

> [@Συζήτηση για τη λέξη "πούφι"](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B7-%CF%80%CE%BF%CF%8D%CF%86%CE%B9/41023/60):
>
> Σε όλες τις εκτελέσεις εκείνης της εποχής, πλην της αμερικανικής με τα Πολιτάκια, ακούγεται λέφα. Δεν έχω διαλευκάνει ποιος είναι ο λόγος για αυτή την ιδιαίτερη προφορά ή αν είναι κάποια λέξη που αγνοούμε. Ακούγεται όμως επίμονα σε όλες τις εκτελέσεις επί ελληνικού εδάφους. Για να είμαι ειλικρινής, δεν με εκπλήσσει που στην εκτέλεση με Πολιτάκια δεν ακούμε λέφα, ακριβώς επειδή είναι απομακρυσμένη γεωγραφικά και υφολογικά από τις υπόλοιπες. Κατά κάποιο τρόπο αυτό με υποψιάζει ότι σε όλες τις υπόλοιπες εκτελέσεις έχουμε κάποια συγκεκριμένη οδηγία του Βαγγέλη να πουν έτσι τη λέξη ενώ στα Πολιτάκια, που απουσιάζει αυτή η γνώση, ακούμε ρέφα.

Πριν 2 μήνες προέκυψε στη συζήτηση η “διαφωνία” περί λέφας/ρέφας στο κομμάτι “λαχανάδες”. Ο Άρης Νικολαΐδης (@aris) έγραψε πριν λίγες μέρες ένα νέο άρθρο στο [baglamas.gr](http://baglamas.gr) όπου αναλύει αυτές τις δύο λέξεις:

[http://baglamas.gr/index.php/ena-tragoydi/35-oi-laxanades.html](http://baglamas.gr/index.php/ena-tragoydi/35-oi-laxanades.html)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![elenh](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/elenh/32/93_2.png) [@elenh](https://rembetiko.gr/u/elenh)\
**Post date:** [Φεβρουάριος 25, 2021, 12:49μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%86%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CF%81%CE%B7-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-baglamasgr/41909/2 "2021-02-25T12:49:42Z")

</div>

Και μάλιστα, στο νήμα - στο οποίο παραπέμπει ο Χρήστος - βρήκαμε και τη ετυμολογία της λέξης “λέφα”.

> [@Συζήτηση για τη λέξη "πούφι"](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B7-%CF%80%CE%BF%CF%8D%CF%86%CE%B9/41023/106):
>
> Θα επιχειρήσω να συνοψίσω και να την προσθέσουμε και αυτή στο Γλωσσάρι.
> 
> λέφα (η)  
> η μίζα, το χρήμα που αποκτά κάποιος τον οποίο χαρακτηρίζει η έλλειψη ήθους, το φιλοδώρημα.  
> Κυριολεκτικά, η αμοιβή , ο μισθός των στρατιωτών επί Τουρκοκρατίας.  
> [τουρκ. ulûfe στρατιωτικός μισθός \< αραβ. ulūfe]
> 
> Σημειωτέον ότι απαντά και ως «λουφές» και έχει την ίδια ακριβώς σημασία με τη λ. «λέφα».  
> Στην Κύπρο, απαντά το «λεφές» με τη σημασία «δεδουλευμένα / μισθός».  
> Στο Βυζάντιο, αποκαλούνταν «Αλοφατζίδες» οι μισθωτοί άνδρες.  
> Η λέξη «λέφα» δεν χάθηκε στο διάβα των χρόνων, τη συναντάμε έτσι ακριβώς [όπως πολύ σωστά επέμενε να λέγεται ο Βαγγέλης] με το ίδιο νόημα, να περιγράφει τις μίζες, τις ρεμούλες πολιτικών, κυρίως, προσώπων.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![chrispanag](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/chrispanag/32/14798_2.png) [@chrispanag](https://rembetiko.gr/u/chrispanag)\
**Post date:** [Φεβρουάριος 25, 2021, 12:58μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%86%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CF%81%CE%B7-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-baglamasgr/41909/3 "2021-02-25T12:58:33Z")

</div>

Μου ξέφυγε αυτό, καλά έκανες και το έβαλες Ελένη!

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Peloponnisios](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/peloponnisios/32/8610_2.png) [@Peloponnisios](https://rembetiko.gr/u/Peloponnisios)\
**Post date:** [Φεβρουάριος 25, 2021, 3:45μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%86%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CF%81%CE%B7-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-baglamasgr/41909/4 "2021-02-25T15:45:58Z")

</div>

> [@elenh](#):
>
> όπως πολύ σωστά επέμενε να λέγεται ο Βαγγέλης

Θα ήταν καλύτερο αυτή η διαπίστωση να διορθωθεί ή να αφαιρεθεί τελείως μιας και φαίνεται να οφείλεται σε παρερμηνεία αυτού που είχα πει στην απάντησή μου περί λέφας (ελπίζω να μην υπάρχει έτσι στο γλωσσάρι του φόρουμ). Εγώ αποπειράθηκα να δώσω μια εύλογη εξήγηση στο γιατί ακούμε λέφα σε όλες τις εκτελέσεις πλην αυτής από τα Πολιτάκια, **πιθανολογώντας** ότι ίσως να είναι οδηγία του Βαγγέλη. Είχα πει «κατά κάποιο τρόπο αυτό με υποψιάζει», το οποίο στη ροή της κουβέντας αναβαθμίστηκε σε γεγονός χωρίς να γίνει αντιληπτό. Δεν είναι σωστό να βγάλουμε συμπέρασμα ότι έτσι επέμενε να λέγεται ο Βαγγέλης. Εκτός αυτού υπάρχουν κι άλλα πιθανά σενάρια, όπως το να ήταν διαδεδομένη η λέξη και να μη χρειαζόταν οδηγία από τον Βαγγέλη ή απλά ο ένας τραγουδιστής να αντέγραφε τον άλλον.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![chrispanag](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/chrispanag/32/14798_2.png) [@chrispanag](https://rembetiko.gr/u/chrispanag)\
**Post date:** [Φεβρουάριος 25, 2021, 3:48μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%86%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CF%81%CE%B7-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-baglamasgr/41909/5 "2021-02-25T15:48:54Z")

</div>

> [@Peloponnisios](#):
>
> (ελπίζω να μην υπάρχει έτσι στο γλωσσάρι του φόρουμ)

Η λέξη αυτή δεν έχει προστεθεί στο γλωσσάρι καθώς υπήρχαν ενδοιασμοί σχετικά με την ερμηνεία της και για το αν όντως υφίσταται πραγματικά ως “λέφα” (δείτε [**εδώ**](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B7-%CF%80%CE%BF%CF%8D%CF%86%CE%B9/41023/107) και [**εδώ**](https://rembetiko.gr/t/%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B7-%CF%80%CE%BF%CF%8D%CF%86%CE%B9/41023/108))

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\
**Post date:** [Φεβρουάριος 25, 2021, 6:28μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%86%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CF%81%CE%B7-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-baglamasgr/41909/6 "2021-02-25T18:28:30Z")

</div>

Μπορεί κάποιος -α να παραθέσει γραπτά παραδείγματα ελληνικής γραμματείας από εποχή μεσοπολέμου, για χρήση της λέξης με αυτό το νόημα; **λέφα** , ούτε λεφές, ούτε ουλουφές, ούτε αλοφατζής, **λέφα** και μόνο. Και να σημαίνει _μίζες, ρεμούλες πολιτικών προσώπων και παρόμοια_, **όχι** αμοιβή, μισθός και παρόμοια. Αν βρεθούν τέτοια παραδείγματα, να δεχτώ ότι η λέξη δεν χάθηκε στο διάβα των χρόνων. Αν όχι, τότε ακριβώς, η λέξη χάθηκε στο διάβα των χρόνων και το μόνο που παραμένει είναι να αναρωτηθούμε αν ακούμε σωστά. Και να ρωτήσω και τους φιλόλογους, αν γλωσσολογικά τα σύμφωνα ν, λ και ρ είναι συγγενικά ή όχι. Για τα ν και λ το ξέρω προσωπικά, γιατί μικρός έλεγα «να πάω στο τηνέφωνο, να τηνεφωνήσω. Για τη σχέση λ και ρ, ο Γρηγόρης που γίνεται Γληγόρης είναι, φαντάζομαι, τοις πάσι γνωστό.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![anon84791074](https://rembetiko.gr/letter_avatar_proxy/v4/letter/a/fbc32d/32.png) [@anon84791074](https://rembetiko.gr/u/anon84791074)\
**Post date:** [Φεβρουάριος 25, 2021, 8:46μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%86%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CF%81%CE%B7-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-baglamasgr/41909/7 "2021-02-25T20:46:56Z")

</div>

Η λέξη “λέφα” κάθε άλλο παρά διαδεδομένη ήταν.  
Άγνωστη ήταν.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![elenh](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/elenh/32/93_2.png) [@elenh](https://rembetiko.gr/u/elenh)\
**Post date:** [Φεβρουάριος 25, 2021, 9:52μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%86%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CF%81%CE%B7-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-baglamasgr/41909/8 "2021-02-25T21:52:05Z")

</div>

Στις εκτελέσεις του τραγουδιού εντός Ελλάδας στις οποίες ακούγεται «λέφα» πιστεύω πως όλοι καταλαβαίνουμε το ίδιο: δωροδοκία, φιλοδώρημα κ.λπ., χωρίς να μας παραξενεύει η λέξη.

Πιθανότατα το «λέφα» ήταν μια ακόμα μάγκικη εκφορά του λουφέ / λεφέ, μάλλον γνωστή στον περίγυρο [γι αυτό και η προτίμηση σ’ αυτό τον τύπο εκφοράς, στις εκτελέσεις αυτές].

Πάντως το λέφα (εν.) /λέφες (πληθ.) είναι αρκετά συνηθισμένο, στα νεότερα χρόνια.  
Να είναι νεότερη επινόηση οι τύποι αυτοί ή να προϋπήρχαν, άραγε;

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\
**Post date:** [Φεβρουάριος 25, 2021, 10:08μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%86%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CF%81%CE%B7-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-baglamasgr/41909/9 "2021-02-25T22:08:48Z")

</div>

> [@elenh](#):
>
> Πάντως το λέφα (εν.) /λέφες (πληθ.) είναι αρκετά συνηθισμένο, στα νεότερα χρόνια.
> 
> Να είναι νεότερη επινόηση οι τύποι αυτοί ή να προϋπήρχαν, άραγε;

Τα νεώτερα χρόνια τα βγάζουμε απ’ έξω, το τραγούδι ηχογραφήθηκε 1933 / 34 (και ΄35 στην Αμερική με _ρέφα_). Απ’ ό,τι καταλαβαίνω, δεν συναντάται ο τύπος _λέφα_ την εποχή εκείνη.

> [@elenh](#):
>
> Πιθανότατα το «λέφα» ήταν μια ακόμα μάγκικη εκφορά του λουφέ / λεφέ, μάλλον γνωστή στον περίγυρο [γι αυτό και η προτίμηση σ’ αυτό τον τύπο εκφοράς, στις εκτελέσεις αυτές].

Απ’ ό,τι καταλαβαίνω, ο τύπος _λέφα_ δεν ήταν γνωστός στον περίγυρο του Παπάζογλου.

> [@elenh](#):
>
> Στις εκτελέσεις του τραγουδιού εντός Ελλάδας στις οποίες ακούγεται «λέφα» πιστεύω πως όλοι καταλαβαίνουμε το ίδιο: δωροδοκία, φιλοδώρημα κ.λπ., χωρίς να μας παραξενεύει η λέξη.

Πώς θα καταλάβουμε κάτι τέτοιο, όταν ο τύπος απλά δεν υπάρχει;

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![elenh](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/elenh/32/93_2.png) [@elenh](https://rembetiko.gr/u/elenh)\
**Post date:** [Φεβρουάριος 25, 2021, 11:07μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%86%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CF%81%CE%B7-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-baglamasgr/41909/10 "2021-02-25T23:07:25Z")

</div>

> [@nikos\_politis](#):
>
> Πώς θα καταλάβουμε κάτι τέτοιο, όταν ο τύπος απλά δεν υπάρχει;

Νίκο, τρανή απόδειξη πως αυτή η εκφορά της λ υπήρχε, είναι η επιλογή της.

> [@nikos\_politis](#):
>
> Απ’ ό,τι καταλαβαίνω, ο τύπος _λέφα_ δεν ήταν γνωστός στον περίγυρο του Παπάζογλου.

Να χρησιμοποίησε ο Βαγγέλης λέξη που δεν την ήξεραν στην πιάτσα, το αποκλείω.  
Θα άκουγαν το τραγούδι οι σύγχρονοί του και δεν θα έπιαναν το νόημα;  
Σίγουρα χρησιμοποιούσε λέξεις γνωστές στον περίγυρό του, τις οποίες εκείνη την εποχή δεν χρειαζόταν να τις αναζητούν σε λεξικά, ακριβώς γιατί τους ήταν οικείες.

Το γεγονός ότι εμείς σήμερα ψάχνουμε το «πούφι» και το «λέφα» σε πηγές, δεν σημαίνει πως ήταν άγνωστες εκείνη την εποχή.

Έπειτα, δεν χρειάζεται να έχουν καταγραφεί **όλοι** ανεξαιρέτως οι γλωσσικοί τύποι εκφοράς μιας λέξης.  
Στην προκειμένη περίπτωση, φαίνεται πως τα «λουφές / λεφές» ήταν και οικεία και κατανοητά, όπως και στην εποχή μας .

Πιθανότατα, στον προφορικό λόγο, εξίσου οικείος και κατανοητός ήταν και ο τύπος «λέφα», ώστε να προτιμηθεί .

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\
**Post date:** [Φεβρουάριος 25, 2021, 11:27μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%86%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CF%81%CE%B7-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-baglamasgr/41909/11 "2021-02-25T23:27:37Z")

</div>

Η συγκεκριμένη επιλογή, από πού προκύπτει; Υπάρχουν μαρτυρίες για επεμβάσεις Παπάζογλου πριν από κάθε ηχογράφηση, ώστε να χρησιμοποιηθεί η λέξη _λέφα_; Κανένα χαρτί μήπως, στο αρχείο του; Στο οποίο, μην το ξεχνάμε, η παρτιτούρα του κομματιού γράφει _και **λόγια** μη γυρεύεις_ !

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![anon84791074](https://rembetiko.gr/letter_avatar_proxy/v4/letter/a/fbc32d/32.png) [@anon84791074](https://rembetiko.gr/u/anon84791074)\
**Post date:** [Φεβρουάριος 26, 2021, 6:27πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%86%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CF%81%CE%B7-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-baglamasgr/41909/12 "2021-02-26T06:27:00Z")

</div>

Και για να καλπάσει λίγο η φαντασία μας, λες να προσπαθούσαν να συγκεράσουν “λόγια”+ “ρέφα” και προέκυψε η “λέφα”; 😉

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![elenh](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/elenh/32/93_2.png) [@elenh](https://rembetiko.gr/u/elenh)\
**Post date:** [Φεβρουάριος 26, 2021, 11:18πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%86%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CF%81%CE%B7-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-baglamasgr/41909/13 "2021-02-26T11:18:36Z")

</div>

Μα είναι **επιλογή** (και προτίμηση) του αρχικού **ερμηνευτή** [και **των μετέπειτα** που ακολούθησαν] αυτός ακριβώς ο εκφραστικός τύπος, «λέφα».

Αυτό ακούγεται στις ηχογραφήσεις και δεν γίνεται να **προσποιηθούμε** ότι δεν το ακούμε επειδή δεν βρήκαμε γραμμένη αυτήν επακριβώς την εκφορά της λέξης.

Ο Βαγγέλης μάλλον δεν είχε λόγο στις ηχογραφήσεις. Αυτό εικάζεται από το ότι τα «λόγια» πέρασαν ως «λέφα» και το «χούι» ως «πούφι», στους δίσκους.

Το αν συμφωνούσε ή όχι εκ των υστέρων με αυτές τις τροποποιήσεις, και πάλι άγνωστο παραμένει.

«Λέφα» ακούγεται στις [εντός Ελλάδας] ηχογραφήσεις και – προφανώς - ο γλωσσικός αυτός τύπος δεν ήταν επινόηση της στιγμής, αντίθετα θα ήταν γνωστός στον κοινωνικό περίγυρο της εποχής.

Το γεγονός πως, στη σύγχρονη εποχή, οι γλ. τύποι «λέφα / λέφες» είναι συνήθεις πια, μόνο ως προϊόν καλπάζουσας φαντασίας δεν μπορούμε να τους εκλάβουμε.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\
**Post date:** [Μάϊος 30, 2021, 4:57μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%86%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CF%81%CE%B7-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-baglamasgr/41909/14 "2021-05-30T16:57:04Z")

</div>

> [@chrispanag](#):
>
> Η λέξη αυτή δεν έχει προστεθεί στο γλωσσάρι καθώς υπήρχαν ενδοιασμοί σχετικά με την ερμηνεία της και για το αν όντως υφίσταται πραγματικά

Δεν ξέρω πώς θα σας φαινόταν…

Κάνω τη σκέψη ότι και για εντελώς ανύπαρκτες λέξεις, που ωστόσο αποτελούν διαδεδομένα παρακούσματα, θα ήταν ενδεχομένως χρήσιμο να υπάρχουν λήμματα στο Γλωσσάρι, ακριβώς για να διαλύσουν τη σύγχυση. Του τύπου: «αντροφυλλοφόρα: ανύπαρκτη λέξη στο Αϊδίνικο, στον στίχο όπου πολλοί ακούν _και γίνε κι αντροφυλλοφόρα_ ενώ στην πραγματικότητα λέει _ελλενικιά τροπιλοφόρα_». Θα βοηθούσε κάποιον που ακούει τη λάθος λέξη και διερωτάται τι να σημαίνει.

Βέβαια εδώ με τη λέφα δεν έχουμε αυτή την περίπτωση, έχουμε μια λέξη που είναι ακόμη υπό διερεύνηση, οπότε προφανώς δεν μπορεί -προς το παρόν- να γίνει παρά αυτό που έγραψε ο Χρήστος και παρέθεσα.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![elenh](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/elenh/32/93_2.png) [@elenh](https://rembetiko.gr/u/elenh)\
**Post date:** [Μάϊος 31, 2021, 12:53μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%86%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CF%81%CE%B7-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-baglamasgr/41909/15 "2021-05-31T12:53:57Z")

</div>

Το “λέφα” πάντως ως λέξη υφίσταται, αυτό δεν μπορούμε να το αρνηθούμε.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![icetelli](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/icetelli/32/24889_2.png) [@icetelli](https://rembetiko.gr/u/icetelli)\
**Post date:** [Αύγουστος 7, 2022, 11:52πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%86%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AC%CF%81%CE%B7-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-baglamasgr/41909/16 "2022-08-07T11:52:49Z")

</div>

Αποκλείεται να σχετίζεται, άλλα για κάποιο άγνωστο σε εμέ λόγο, άπλα το παραθέτω (ίσως για να ευθυμήσουμε)

 ![FB_IMG_1659872762101](https://rembetiko.gr/uploads/default/original/2X/b/ba27d6ee30fa7f8ef6f44791f9651774c426e5d7.jpeg)

Πηγή [Redirecting...](https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0sBszRmzBJ3wtmsX8CKiA446PZ9K7GBYsTgNkNApRnNeCGiZG9dm7nU56ZtwGKZv6l&id=100063528042036)
