ΑΛΑΤΣΑΤΙΑΝΗ

[i]Άιντε άιντε γκιντελίμ, Αλατσατιανή,
θα σε πάρω, δε σ’ αφήνω, Πανωχωριανή (ή ρούσα και ξανθή, Ρεϊζντεριανή κλπ.)

Άιντε άιντε γκιντελίμ, μπισιμονταγιά,
θα σε πάρω, δε σ’ αφήνω, μα την Παναγιά.[/i]

Ξέρει κανείς πώς είναι αυτά σε σωστά τούρκικα, και τι σημαίνουν;

Ευχαριστώ.

[Μιας και το ζήτημα των σκοπών για ελεύθερη συρραφή διστίχων επανέρχεται συχνά-πυκνά, έχω να παρατηρήσω ότι η Αλατσατιανή παραμένει και σήμερα ένα από τα τραγούδια που κανείς δεν τα λέει με στάνταρ στίχους. Στο ΥΤ πέτυχα καμιά δεκαριά εκτελέσεις με αληθινούς Αλατσατιανούς (Κλεονίκη), επαγγελματίες τραγουδιστές (Μαρίζα Κωχ, Λάλεζας), “λαογραφικούς” τραγουδιστές (Σαμίου), ερασιτεχνικούς συλλόγους, και όλοι το λένε διαφορετικά! Βέβαια σαν τον Γ. Καμβύση κανείς…]

gidelim= παμε, bizim odaya=δωματιο μας

Ευχαριστώ πολύ Μουρίιι, και καλωσήρθες.

Για την ακρίβεια και πλήρως είναι:
…Haydi, haydi, gidelim bizim odaya,…
όπου haydi και hadi = έλα και τα υπόλοιπα όπως τα λέει ο mouriii.

Κανείς, εκτός από τον Ψαμαθιανό, ή τον Μιχαλάκη (αγνώστων λοιπών πληροφοριών), το '08, και τον Νταλγκά, το '29, στην “Ελενίτσα”*, την Παπαγκίκα στην “Καλαματιανή”, χαλαρά τους Χατζηχρήστο - Βαμβακάρη, το '40, στο “Θα σε κλέψω, θα σε πάρω”** και δεν ξέρω κανένα άλλον.
*

[ul]
[li]https://www.youtube.com/watch?v=Q6uKeVPfJGM [/li][li]https://www.youtube.com/watch?v=xlAclwfnnxg [/li][/ul]
**

[ul]
[li]https://www.youtube.com/watch?v=L9jV_3N7xtg [/li][/ul]

Και στο σκοπό της “Αλατσατιανής” το

“Η λευτεριά είναι σχολειό”.

Το ερμήνευε μοναδικά ο Τζαβέλας.

Πέπε: γράφαμε ταυτόχρονα, βλ. #10.

Πλάκα κάνεις!! :109:

Ο Νταλγκάς είναι συγκλονιστικός. Ο Ψαμμαθιανός ή Μιχαλάκης …(σόρι ρε παιδιά, φταίω εγώ δηλαδή που μ’ άρεσε ο Καμβύσης;) πρέπει να είχε μπάρμπα τον Οντέον Ρέκορντ τον ίδιο. Ο Χ’χρήστος με το Μάρκο, σε άλλο στυλ βέβαια, επίσης υπέροχοι στην ερμηνεία, αν και το τραγούδι σαν τραγούδι το βρίσκω κατώτερο.

Χαίρομαι πάρα πολύ που τ’ άκουσα αυτά τα τρία. Πάντως μόνο το τρίτο μου φαίνεται καθαρά διαφορετικό, δηλαδή ρεμπέτικο. Οι δύο πρώτοι θεωρώ ότι λένε την κανονική Αλατσατιανή, σε παραλλαγές εντός του προβλεπόμενου πλαισίου. Οπότε να προσθέσουμε και την ηχογράφηση του Γ. Δεληγιώργη (ΗΠΑ 1929), με κλαρίνο -τυπικά μικρασιάτικο αλλά σπάνιο- και με στίχους, μεταξύ άλλων, για την ξενιτιά. Πρέπει να ήταν η πρώτη που άκουσα, από επανέκδοση -πολύ κατώτερη, ηχητικά- του 78άρη δίσκου στη σειρά ΛΠ «Το ρεμπέτικο τραγούδι στην Αμερική 1-5».

Άλλη συγκλονιστική καταγραφή είναι της Κλεονίκης. Όχι αυτή με τη Σαμίου (καλή είναι κι αυτή αλλά η σούπερ είναι άλλη), αλλά γύρω στο 1992, στο δίσκο από τη συναυλία «Πατρίδες του Ελληνισμού» στο Παλάς, όπου περιλαμβάνονται και τα εξής δίστιχα:

Τσεσμές και Κάτω Παναγιά, [***][i]
χαθήκαν οι λεβέντες σας, δεν έμεινε ελπίδα.

Εχάσαμε τ’ Αϊβαλί, το Δίκελι κι Αϊδίνι,
την Πέργαμο την ξακουστή και την ωραία Σμύρνη.[/i]

Υπάρχει ένα ημιστίχιο που δεν ακούγεται καθόλου: μάλλον πνίγεται από λυγμό, και ακούγεται μια από τις κυρίες που κάναν τις αντιφωνίες να της ψιθυρίζει «έλα, πες το!». Ο Νίκος ο Πολίτης μού το συμπληρώνει ως «Σμύρνη, Βουρλά κι Αλάτσατα και Κάτω Παναγία», κι εγώ από κάπου το έχω ακούσει στην παρόμοια μορφή «Τσεσμές, Βουρλά κι Αλάτσατα και Κάτω Παναγία», αλλά αυτό ακριβώς που ετοιμαζόταν να πει η Κλεονίκη δεν ξέρω πώς ήταν. (Εκτός βέβαια αν το 'κοψε όχι από λυγμό αλλά επειδή μπερδεύτηκε, έβαλε την Κ. Παναγιά στο πρώτο ημιστίχιο, και μετά δεν της έβγαινε το δεύτερο. Αλλά αυτό το σενάριο είναι ξενέρωτο, προτιμώ το λυγμό.)

Για λόγους πληρότητας να παραθέσω και το αντάρτικο «Καλαματιανή», που μου υπέδειξε και πάλι ο Νίκος. Τίποτε το αξιόλογο -μια άτεχνη διεκπεραιωτική ξεπέτα- αλλά συμπληρώνει κι αυτό την εικόνα…

Νομίζω τέλος ότι εδώ πρέπει να στηρίζεται και η Ρεϊσντεριανή, σκοπός σε άλλο δρόμο αλλά ωστόσο ολόιδιος (όσο μπορεί).