# Άσπρος αητός καθότανε στου Σμόλικα τη ράχη (Δημοτικό, Στίχοι) **URL:** \ **Category:** Στίχοι & τραγούδια\ **Created:** [Απρίλιος 26, 2025, 3:46μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336 "2025-04-26T15:46:02Z")\ **Posts on this page:** 20\ **Page:** 1
**Author:** ![Spyros\_Tsianakas](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/spyros_tsianakas/32/16639_2.png) [@Spyros\_Tsianakas](https://rembetiko.gr/u/Spyros_Tsianakas)\ **Post date:** [Απρίλιος 26, 2025, 3:46μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/1 "2025-04-26T15:46:02Z")
πρωτη φορά ακουω για αυτο το δημοτικό. το ανέφερε η ιστορικός Ευθυμίου σε εκπομπή της. το περιεχόμενο ειναι περιπου το ακόλουθο. Άσπρος αητός σε κορφή του Σμόλικα, κράταγε στα νύχια του ανθρώπινο κεφάλι (προεστου ) και συνομιλούσε κατηγορώντας το για τις αδικίες με την φορολογία. απο τους πλούσιους έπαιρνε 100,απ’ τους φτωχούς 200 και απο την χήρα 500. το εχει εντοπίσει κάποιος κάπου? ---
**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\ **Post date:** [Απρίλιος 26, 2025, 4:57μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/2 "2025-04-26T16:57:59Z")
Δεν το ξέρω το συγκεκριμένο, αλλά σίγουρα πρόκειται για νεώτερη (ίσως και 21ου) προσαρμογή προγενέστερων στίχων, «νεοδημοτικό» που λέμε… ---
**Author:** ![Spyros\_Tsianakas](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/spyros_tsianakas/32/16639_2.png) [@Spyros\_Tsianakas](https://rembetiko.gr/u/Spyros_Tsianakas)\ **Post date:** [Απρίλιος 26, 2025, 5:06μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/3 "2025-04-26T17:06:07Z")
η Ευθυμίου αναφερόταν στη δομή της αυτοδιοίκησης επι Τουρκοκρατίας και την διαπλοκή της με την Τουρκική διοίκηση. ---
**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\ **Post date:** [Απρίλιος 26, 2025, 5:13μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/4 "2025-04-26T17:13:22Z")
Α, μάλιστα. Οπότε, τα πράγματα αλλάζουν: Επί Τουρκοκρατίας, ο σουλτάνος έβγαζε απόφαση για το πόσα κάνει να του δίνει κάθε περιοχή και ανέθετε στους κατά τόπους και περιοχές «ενδιαφερόμενους» (τους “προεστούς” που λέμε λίγο πιο πάνω) να παν να τα μαζέψουν, με τους τρόπους που εκείνοι ξέρουν, και να του δώσουν αυτό που ζήτησε. Δεν εξέταζε τίποτε άλλο. Ο νοών, ας νοήσει. ---
**Author:** ![Spyros\_Tsianakas](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/spyros_tsianakas/32/16639_2.png) [@Spyros\_Tsianakas](https://rembetiko.gr/u/Spyros_Tsianakas)\ **Post date:** [Απρίλιος 26, 2025, 5:29μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/5 "2025-04-26T17:29:27Z")
εδω ειναι το “επεισόδιο”. το εν λόγο τραγουδι περιγράφεται στο 13’20" λεπτό. https://www.youtube.com/embed/gu6KBoaCJy4?feature=oembed&wmode=opaque&list=PL-rtrQ7yHeXh72ePVXMZ04JehvY1vhXvh ---
**Author:** ![anon84791074](https://rembetiko.gr/letter_avatar_proxy/v4/letter/a/fbc32d/32.png) [@anon84791074](https://rembetiko.gr/u/anon84791074)\ **Post date:** [Απρίλιος 26, 2025, 6:06μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/6 "2025-04-26T18:06:26Z")
Απόκειται σε διάφορες παραλλαγές. Για παράδειγμα: _ **Δημιτσάνης, Στεμνίτσης, Καρυταίνης τῆς Γορτυνίας.** _ **_(Ἐξ ἀνεκδότων συλλογῶν Χαρ. Μελετοπούλου [Α] καὶ Κ. Κασιμάτη [Β. Γ.] )_ .** Ἕνας ἀιτὸς καθότανε σὲ ῥιζιμιὸ λιθάρι, καὶ βάσταγε ἐς τὰ νύχια του στρατιωτικὸ κεφάλι. Ὥραις ὥραις τὸ τσίμπαγε, ὥραις ὥραις τοῦ λέγει. «Κεφάλι κακοκέφαλο καὶ κακοτυχισμένο, κεφάλι τί κακό καμες, ποῦ σὲ τραυᾶν τὰ ὄρνια; Νὰ μὴν ἐξικοζύγιαζες, νὰ μὴν ἀκριβοπούλεις ; –Μηδὲ ἐξικοζύγιαζα, μηδὲ ἀκριβοπούλα, παρά ήμουν δημογέροντας κ’ ἐμοίραζα τὰ χρέη. Σ τοὺς πλούσιους ἔρρηνα κατὸ καὶ ἰς τοὺς φτωχοὺς διακόσια, μιᾶς χήρας μὲ δυὸ τριὰ ἀρφανὰ τῆς ῥήνω πεντακόσια, τί εἶχε ἕνα ἀμπέλι κ’ εἶν’ καλὸ κ᾽ ἤθελ’ νὰ τῆς τὸ πάρω. Κ᾿ ἡ χήρα ὁποῦ τ’ ἄκουσε πολὺ τῆς κακοφάνη· παίρνει καὶ πάει 'ς τἀμπέλι της, τὸ συχνοχαιρετάει· –᾿Αμπέλι μου πλατύφυλλο καὶ κοντοκλαδεμένο τόσον καιρὸ μέ εἶχες κυρά, τώρα θὰ σὲ πουλήσω · βαρύ χρεος μοῦ ῥήξανε, γυρεύουν νὰ σὲ πάρουν. –Μὴ μὲ πουλᾷς, κυροῦλα μου, καὶ μὴ μὲ παζαρίζῃς, γιὰ βάλε νιοὺς νὰ σκάψουνε καὶ γέρους νὰ κλαδέψουν, καὶ τριὰ κορίτσια ἀπάρθενα, νὰ μὲ βλαστοκοπήσουν, φτιάσε βαγένια ξηνταδυὸ καὶ φόραις ξηνταπέντε, καὶ μὲ τἀπανωτσάμπια μου τὸ χρέος σου νὰ βγάλω» . …………………………………………………………………………. _ **Καρυῶν τῆς ἐπαρχίας Καβακλῆ τῆς ᾿Αν. Ρούμελης.** _ _**(Λουλουδοπούλου, Συλλογὴ ἀνέκδοτος σ. 98, ἀρ. 99).**_ « Κεφάλι κακοκέφαλο, τὶ σὲ τσιμποῦν οἱ κάργαις; -Τάν μαν νιὸς τσορμπατζῆς καὶ ὥριζα τὴ χώρα, ῥήχνα τοὺς πλούσιους πὸ κατό, τὴ φτώχεια πὸ διακόσια, τὴ χήρα, τὴν κακόχηρα ῥήχνω τρακόσια, τ’ ἔχει ἡ χήρ᾽ ἀμπέλι καλὸ καὶ θέλ’ νὰ τὸ πουλήσῃ , πλούσιος νὰ τὸ πάρῃ » . - Τὰ παπουτσάκια τς ἤπαιρνε 'ς τἀμπέλι μόνο πάγει, τἀμπέλι μόνον ἤλεγε, τἀμπέλι τς μόνο λέγει. «᾿Αμπέλι μου πλατόφυλλο καὶ νιό - μου φυτεμένο, θυμᾶσ᾽ ὅταν σὲ φύτευα μὲ γέλοια μὲ τραγούδια ; καὶ τώρα πῶς θὰ σὲ πουλήσ᾽ ἐγὼ μὲ κλάματα μὲ πόνο, πλούσιος νὰ σὲ πάρῃ ; Βαρὺ δόσιο ἔρρηξαν, χαράτσι καὶ βαρίζι » . Τἀμπέλι τότε ἤλεγε καὶ τὴν καλοσμπουριάζει. «Μὴ μὲ πουλᾷς, κυροῦλα μου, καὶ μὴ μὲ παζαρεύῃς· μόν’ πᾶρε νιοὺς καὶ σκάψε με, γερόντους κλάδεψέ με, πᾶρε καὶ μωρογκόπαιδα, νὰ μὲ καρφολογήσουν, κι’ ἀράδιασ᾿ τὰ βαρέλια σου σαράντα τὴν ἀράδα, καὶ νὰ πληρώσῃς τὸ δόσιο σου καὶ τὸ βαρύ χαράτσι» . ………………………………………………………….. _ **Ηπείρου.** _ _**(᾿Αραβαντινοῦ σ. 297 ἀρ. 495).**_ Χρυσὸς ἀιτὸς ἐκάθονταν ψηλὰ 'ς ἕνα λιθάρι, κ’ ἐκράταγε 'ς τὰ νύχια του ἀνθρώπινο κεφάλι· βολαῖς βολαῖς τὸ κύλαγε, βολαῖς βολαῖς τοῦ λέγει· « Κεφάλι, τί κακό καμες καὶ σὲ κρατῶ ἐς τὰ νύχια; –Ἐκεῖνον τὸν παλιὸν καιρὸ καὶ τὸ παλιὸ ζαμάνι, μ’ εἶχεν ἡ χώρα προεστόν, μ’ εἶχεν ἡ χώρα πρῶτον, κι’ ἁντἄρρηχνα τὸ δόσιμο καὶ τὸ βαρὺ τεφτέρι, δέκα 'ς τοὺς πλούσιους ἔρρηχνα, ’ ς ταῖς χήραις δεκαπέντε, 'ς τὴ δόλια τὴ φτωχολογιά, ἔρρηχνα τριάντα πέντε· κ’ ἡ φτώχια κλάψαν ἔκαμε, κλάψαν ἀπὸ τ᾿ ἐμένα, καὶ ὁ Πασσᾶς ἐπρόσταξε μὤκοψαν τὸ κεφάλι » . (Περιοδικο ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ 1909) ---
**Author:** ![Spyros\_Tsianakas](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/spyros_tsianakas/32/16639_2.png) [@Spyros\_Tsianakas](https://rembetiko.gr/u/Spyros_Tsianakas)\ **Post date:** [Απρίλιος 26, 2025, 6:28μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/7 "2025-04-26T18:28:20Z")
ευγε Άνθιμε! πόσο λιγα θα γνωρίζαμε Χωρίς εσένα ! το πιο Αριστερό παραδοσιακό τραγούδι που ευτυχώς έλαβα γνώσην το 2025! ---
**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\ **Post date:** [Απρίλιος 26, 2025, 9:03μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/8 "2025-04-26T21:03:03Z")
**Από την πρώτη παραλλαγή:** > [@anon84791074](#): > > Νὰ μὴν ἐξικοζύγιαζες Ζύγιζες ξίκικα! Ξίκικο είναι ό,τι έχει λιγότερο βάρος απ’ όσο θα 'πρεπε. > [@anon84791074](#): > > μηδὲ ἀκριβοπούλα ακριβοπουλούσα, αλλά μου φαίνεται λίγο περίεργη η κατάληξη. Ίσως υπόκειται κάποιο λάθος του καταγραφέα. > [@anon84791074](#): > > Σ τοὺς πλούσιους ἔρρηνα κατὸ Κι εδώ ίσως υπάρχει λάθος. Λογικά έρριχνα, και άλλωστε αυτό λένε οι άλλες παραλλαγές. > [@anon84791074](#): > > μιᾶς χήρας μὲ δυὸ τριὰ ἀρφανὰ τῆς ῥήνω πεντακόσια, Μπα, κι εδώ να έκαναν ακριβώς το ίδιο λάθος; Ίσως τελικά υπάρχει κάποιο ιδιωματικό ρήμα «ρήνω» που ευθέως ή εμμέσως να σημαίνει χρεώνω, φορολογώ. > [@anon84791074](#): > > ᾿Αμπέλι μου πλατύφυλλο καὶ κοντοκλαδεμένο… Από δω και κάτω υπάρχει και ως αυτοτελές τραγούδι, με υπόθεση εντελώς άσχετη από τη μετά θάνατον τιμωρία του άδικου φορατζή. **Από τη δεύτερη:** > [@anon84791074](#): > > Καρυῶν τῆς ἐπαρχίας Καβακλῆ τῆς ᾿Αν. Ρούμελης Με το σημερινό λεξιλόγιο, Ανατολικής Ρωμυλίας, που περίπου συμπίπτει με τη Βόρεια Θράκη της σημερινής Βουλγαρίας. > [@anon84791074](#): > > Τάν μαν νιὸς τσορμπατζῆς Περίεργο και άμετρο αυτό το «ταν μαν». Από το συμφραζόμενο καταλαβαίνουνε «όταν ήμουν». Ίσως «όντα 'μαν». Θρακιώτικο είναι και το γνωστό «Αντά 'μαν νιος και νιούτσικος» (άσχετο τραγούδι με συμπτωματικά ίδιο τον πρώτο στίχο), οπότε ίσως και «αντά». Το «ήμαν»=ήμουν, γνωστό βέβαια βορειοελλαδίτικο. > [@anon84791074](#): > > τὴ χήρα, τὴν κακόχηρα ῥήχνω τρακόσια, Φαντάζομαι θα έλεγε «_τη_ ρίχνω _τε_τρακόσια» > [@anon84791074](#): > > τ’ ἔχει ἡ χήρ᾽ ἀμπέλι καλὸ καὶ θέλ’ νὰ τὸ πουλήσῃ , > > πλούσιος νὰ τὸ πάρῃ Αυτό το ξεκάρφωτο ημιστίχιο, που επαναλαμβάνεται και αργότερα, δίνει κάποια αμυδρή ένδειξη και για τη μουσική του τραγουδιού. Προφανώς σε όλους τους υπόλοιπους στίχους θα επαναλαμβανόταν το δεύτερο ημιστίχιο. > [@anon84791074](#): > > Τἀμπέλι τότε ἤλεγε καὶ τὴν καλοσμπουριάζει. Το σμπουριάζω πρέπει να είναι το ίδιο με το σμπουρίζω, «μιλάω» σε κάποια μακεδονικά ιδιώματα. > [@anon84791074](#): > > πᾶρε καὶ μωρογκόπαιδα ??? **Από την τρίτη:** > [@anon84791074](#): > > κι’ ἁντἄρρηχνα τὸ δόσιμο καὶ τὸ βαρὺ τεφτέρι, Να το το «αντά» που λέγαμε πριν. Όταν έριχνα. Η τρίτη αυτή παραλλαγή φαίνεται η πιο άρτια απ’ όλες. Σίγουρα από τη δεύτερη, που έχει αρκετά μετρικά λάθη, αλλά και σε σχέση με την πρώτη, που τέτοια λάθη δεν έχει, εδώ δε βλέπουμε ούτε υπόνοια λάθος λέξης. Είναι δε και η μόνη από τις τρεις που ολοκληρώνεται μέσα στον ίδιο αφηγηματικό ιστό, χωρίς να συνεχίζει με την ιστορία του αμπελιού. Όθεν υποθέτει κανείς ότι μάλλον στις άλλες δύο έχουμε συμφυρμό δύο αρχικά ανεξάρτητων και πλήρων τραγουδιών, του φορατζή και του αμπελιού, παρά το αντίθετο, ότι ένα είναι το τραγούδι και στην πορεία διασπάστηκε σε δύο. [![](https://rembetiko.gr/uploads/default/original/3X/8/3/83674fac775757a3882e1e4caa082cc81e934f4f.jpeg "ΑΜΠΕΛΙ ΜΟΥ ΠΛΑΤΥΦΥΛΛΟ - Μουργκάνα Θεσπρωτίας [Ήπειρος]") ](https://www.youtube.com/watch?v=Q0W-vXMzYyg) Μία από τις πάμπολλες παραλλαγές του «Αμπελιού» (μόνου του) που παραμένουν ζωντανές στα σημερινά τοπικά ρεπερτόρια. ---
**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\ **Post date:** [Απρίλιος 26, 2025, 10:02μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/9 "2025-04-26T22:02:13Z")
Καμία από τις τρεις παραλλαγές δε δίνει γεωγραφικό προσδιορισμό. Ή απλώς σ’ ένα λιθάρι, ή ούτε καν αυτό. Η παραλλαγή με Σμόλικα που έχει υπόψη της η ομιλήτρια θα προέρχεται, λογικά, από κάπου στον Σμόλικα ή εκεί κοντά, Ήπειρο-Γρεβενά. ---
**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\ **Post date:** [Απρίλιος 27, 2025, 7:28πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/11 "2025-04-27T07:28:42Z")
[quote=“Νίκος Πολίτης, post:10, topic:48336, username:nikos\_politis”] Δεν είναι και τόσο σπάνιο, το λάθος να το έκανε ο ίδιος ο λαός! Προφανώς ο λαϊκός στιχουργός ήθελε να πει "μηδέ ακριβοπούλα(γ)ε, αλλά το τελικό ε το έφαγε το μέτρο… Υπάρχουν, σποραδικά και σπανίως βέβαια, τέτοιες περιπτώσεις. “έρρηνα, ρήνω”: Ναι, πιθανότατα να υπήρξε τέτοιο ρήμα, που σήμερα έχει χαθεί. “Τάν μαν νιός” Βεβαιότατα “Οντά ΄μαν νιος”! > [@anon84791074](#): > > πᾶρε καὶ μωρογκόπαιδα ??? ??? ---
**Author:** ![emc](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/emc/32/10940_2.png) [@emc](https://rembetiko.gr/u/emc)\ **Post date:** [Απρίλιος 27, 2025, 10:16πμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/12 "2025-04-27T10:16:19Z")
> [@pepe](#): > > Να το το «αντά» που λέγαμε πριν. Όταν έριχνα. Το χρησιμοποιεί πολύ ο Βασίλης Μιχαηλίδης π.χ. στην 9η Ιουλίου > Αντάν αρκέψαν οι κρυφοί ανέμοι τζι εφυσούσαν ---
**Author:** ![anon84791074](https://rembetiko.gr/letter_avatar_proxy/v4/letter/a/fbc32d/32.png) [@anon84791074](https://rembetiko.gr/u/anon84791074)\ **Post date:** [Απρίλιος 27, 2025, 1:16μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/13 "2025-04-27T13:16:40Z")
> [@pepe](#): > > κάποιο ιδιωματικό ρήμα «ρήνω» Τον τύπο «ρήνω» βρίσκουμε και στο δημοτικό «Του Κωσταντάρα» -και δεν σημαίνει “χρεώνω/φορολογώ” _Νά ρήνω και ’ς το θυμιατό μπαρούτι αντίς λιβάνι_ _να μου θυμάη τον πόλεμο, τα περασμένα νιάτα_ (Ν. Πολίτης, _Εκλογαί από τα τραγούδια του ελληνικού λαού_, 1925: σελ.73) ---
**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\ **Post date:** [Απρίλιος 27, 2025, 3:18μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/14 "2025-04-27T15:18:32Z")
> [@anon84791074](#): > > Νά ρήνω και ’ς το θυμιατό μπαρούτι αντίς λιβάνι Άρα, σωστά σημειώνω παραπάνω > [@nikos\_politis](#): > > “έρρηνα, ρήνω”: > > Ναι, πιθανότατα να υπήρξε τέτοιο ρήμα, που σήμερα έχει χαθεί. Όντως υπήρξε λοιπόν τέτοιο ρήμα, που σήμερα πια δεν υπάρχει. ---
**Author:** ![Spyros\_Tsianakas](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/spyros_tsianakas/32/16639_2.png) [@Spyros\_Tsianakas](https://rembetiko.gr/u/Spyros_Tsianakas)\ **Post date:** [Απρίλιος 27, 2025, 3:30μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/15 "2025-04-27T15:30:52Z")
> [@nikos\_politis](#): > > έρρηνα, ρήνω”: > > Ναι, πιθανότατα να υπήρξε τέτοιο ρήμα, που σήμερα έχει χαθεί. φιλόλογος δεν είμαι, αλλα θυμήθηκα τον γνωστό μας εκλησιαστικό ύμνο. _Έρραναν τον τάφον αι Μυροφόροι μύρα, λίαν πρωί ελθούσαι._ **ραίνω** [réno] [Ρ7](javascript:rIU(‘dl’, ‘Ρ7’, true)).1α **:** ρίχνω, σκορπίζω πάνω σε κπ. άνθη, σταγόνες νερού κτλ., συνήθ. στη διάρκεια μιας τελετής, μιας επίσημης υποδοχής κτλ.· (πρβ. _ραντίζω_): _Οι καλεσμένοι έραιναν τους νεόνυμφους με ροδοπέταλα._ (έκφρ.) _το ΄κανε και το ΄ρανε,_ ειρωνικά, για αποτυχία. [αρχ. _ῥαίνω_] ---
**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\ **Post date:** [Απρίλιος 27, 2025, 6:01μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/16 "2025-04-27T18:01:36Z")
Αν στο ένα _ρήνουν_ μπαρούτι στο θυμιατό (βάζουν, τοποθετούν, χύνουν…) και στο άλλο _ρήνουν_ χρέη, μάλλον θα είναι τοπική εκδοχή για το «ρίχνω» (που άλλωστε έχουν οι άλλες παραλλαγές). Ή, ακριβώς το αντίθετο. Με βάση την αρχή της lectio difficilior, μπορεί όντως να υπάρχει ένα ρήμα _ρήνω_, άγνωστο όχι μόνο σ’ εμάς αλλά και σε κάποιον που το άκουσε στο τραγούδι του φορατζή και το πέρασε για το _ρίχνω_ που είναι κοινότερο. (Lectio difficilior, κατά λέξη «η δυσκολότερη ανάγνωση»: όταν στο ίδιο κείμενο βρίσκεις σε μία παραλλαγή μια περίεργη λέξη, σπάνια ή ιδιωματική κλπ., που σε άλλη παραλλαγή αντικαθίσταται από κοινότερη, η πιο σπάνια έχει πιθανότητες να είναι η αρχική.) ---
**Author:** ![Nefeli](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nefeli/32/29388_2.png) [@Nefeli](https://rembetiko.gr/u/Nefeli)\ **Post date:** [Απρίλιος 27, 2025, 8:20μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/17 "2025-04-27T20:20:11Z")
Μα νομίζω και σήμερα κοινολεκτούμενες είναι οι φράσεις " Ρίχνω πρόστιμο" “μου έριξαν ποινή” με την έννοια του “επιβάλλω” ---
**Author:** ![pepe](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/pepe/32/781_2.png) [@pepe](https://rembetiko.gr/u/pepe)\ **Post date:** [Απρίλιος 27, 2025, 9:07μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/18 "2025-04-27T21:07:44Z")
Φυσικά. Αλλά αυτό δεν αποκλείει να υπάρχει ανεξάρτητα και ρήμα _ρήνω_, άγνωστο και κρυμμένο σε κάποια κρυφή γωνιά μιας ντοπιολαλιάς (το _σμπουριάζω_ πόσοι το ήξεραν; εγώ το είχα μάθει συμπτωματικά πρόσφατα), που να μη σημαίνει κατ’ ανάγκην «ρίχνω» στην κυριολεξία, αλλά να συμπίπτει με το _ρίχνω_ σε κάποιες δευτερεύουσες χρήσεις. ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ Τα δημοτικά τραγούδια είναι έργα προφορικά, και άρα εκ φύσεως ρευστά στη μορφή τους. Πάντα θα τα βρούμε να λέγονται αλλιώς εδώ και αλλιώς εκεί, σε σημείο μάλιστα που αν τα βρούμε δυο φορές ολόιδια είναι ύποπτο! Ωστόσο, «εκ φύσεως ρευστά» δεν σημαίνει πως οποιαδήποε αλλαγή είναι εξίσου πιθανό να συμβεί, πως όλα είναι χύμα. Υπάρχουν μηχανισμοί. Έναν τέτοιο μηχανισμό εξετάζω εδώ, με αφορμή έναν στίχο που απαντά ως «τ’ Αντρόνικου τ’ ακράνη του» αλλά και ως «τ’ Αντρόνικου τ’ αήττητου»: > **[Ένα καρπάθικο τραγούδι, «Άρκοντες τρων και πίνουσι»](https://karpathiandiaries.blogspot.com/2013/04/blog-post.html)** > > Αφορμή γι' αυτή την ανάρτηση, που μας γυρίζει για λίγο στον από ετών ξεχασμένο καρπάθικο χαρακτήρα των Καρπάθικων Ημερολογίων, είναι η λέξη... Γιατί το λέω αυτό: για να φανεί ότι, αν όντως υπάρχει ρήμα «ρήνω» (όπως υποδεικνύει η lectio difficilior), τότε υπάρχει συγκεκριμένη εξήγηση για την παρουσία του ρήματος «ρίχνω» στην άλλη παραλλαγή. Προς το παρόν δεν είμαστε σε θέση να βεβαιώσουμε ούτε ότι υπάρχει ούτε ότι δεν υπάρχει τέτοιο ρήμα, απλώς ότι δεν το ξέρουμε. ---
**Author:** ![Nefeli](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nefeli/32/29388_2.png) [@Nefeli](https://rembetiko.gr/u/Nefeli)\ **Post date:** [Απρίλιος 27, 2025, 9:40μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/19 "2025-04-27T21:40:42Z")
Ωραία και ενδιαφέροντα όσα παραθέτει ο Πέπε. Και δεδομένης της προφορικής παράδοσης των τραγουδιών της τότε εποχής και ελλείψει ψηφιακής καταγραφής των στίχων - ας είναι καλά το διαδίκτυο με τα lyrics - πολύ εύκολα ο κάθε τραγουδιστής έλεγε κι άλλαζε στίχους κατά το δοκούν ή όπως τα άκουγε σύμφωνα με την ντοπιολαλιά του. Ας λάβουμε υπόψη μας και τα τόσα ραμόνια που λέγαμε και λέμε ακόμα μέχρι να δούμε γραμμένους κάπου τους στίχους! Τρανό παράδειγμα το " οδό Γραφημώνος" που έχει ή είχε προβληματίσει πολλούς μέχρι να καταλάβουμε ποιός είναι αυτός ο “Γραφήμων!” Εγώ δε πρόσφατα αντελήφθην ότι ήταν “τα γυριστά της τα ματοτσίνορα” κι όχι " να γίνει στάση στα ματοτσίνορα!" ---
**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\ **Post date:** [Ιούνιος 14, 2025, 10:03μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/20 "2025-06-14T22:03:29Z")
> [@pepe](#): > > ακριβοπουλούσα, αλλά μου φαίνεται λίγο περίεργη η κατάληξη. Ίσως υπόκειται κάποιο λάθος του καταγραφέα. (κατά τύχη, το ξαναβλέπω) “ακριβοπούλα (γ) α” υπονοείται. Οπότε ναι, μάλλον για λάθος καταγραφής πρόκειται, ο καταγραφέας ήξερε το “ακριβοπουλούσα” αλλά όχι το “ακριβοπούλα(γ)α”. Πολλές τοπικές διάλεκτοι αφαιρούν το ενδιάμεσο σύμφωνο. ---
**Author:** ![nikos\_politis](https://rembetiko.gr/user_avatar/rembetiko.gr/nikos_politis/32/110_2.png) [@nikos\_politis](https://rembetiko.gr/u/nikos_politis)\ **Post date:** [Ιούνιος 14, 2025, 10:17μμ UTC](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336/21 "2025-06-14T22:17:13Z")
> [@anon84791074](#): > > -Τάν μαν νιὸς τσορμπατζῆς καὶ ὥριζα τὴ χώρα, προφανώς υπονοείται “Οντά 'μαν νιος και τσορμπατζής και όριζα τη χώρα” (όταν ήμουν νιος και … ) [Επόμενη σελίδα](https://rembetiko.gr/t/%CE%AC%CF%83%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%B7%CF%84%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BC%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%AF%CF%87%CE%BF%CE%B9/48336.md?page=2)